Her 14 Mart’ta benzer konuları aktarır olunca kendimden bıktım. Bu nedenle farklı ve çok bilinmeyen bir olguya değinmekte yarar görüyorum.
Safiye Ali (1894-1952) Osmanlı ileri gelenlerinden Ali Kırat Paşa’nın kızıdır. Tıp öğrenimi gördüğü dönemde kızlar o günün tıp fakültesine kabul edilmemektedir.
Tıp fakültesine kadın olarak kabul edilebilmek için yurt dışında öğrenim görmüş gayrimüslim olmak koşulu vardır. Burslu olarak Almanya Würzburg Üniversitesi’nde tıp öğrenimi görme fırsatı bulur. O dönemde bir Osmanlı kızının Almanya’da öğrenim görebilmiş olması önemlidir.
Würzburg’daki tıp öğrenimini 1921’de tamamlayan Safiye Ali bu kez uzmanlık öğrenimi için yeniden Almanya’ya gider.
1923’te Cumhuriyet Türkiye’sine Çocuk Sağlığı ve hastalıkları uzmanı olarak döner. Bu sırada tanıştığı alman göz hekimiyle evlenir. Eşi Ali Ferdi (Ferdinand) Krekeler adını alarak Müslüman olur.
Eşiyle birlikte İstanbul’da açtıkları muayenehanede hizmet vermeye başlar.
On bir yıllık savaşların ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti üretken nüfusunun önemli bölümünü savaşlarda yitirmişti. Geriye kalanlar da yoksul ve yoksun oldukları kadar hastalıklıydı.
Bu arada, ileride Çocuk Esirgeme Kurumu’na dönüşecek olan Himayei Etfal Cemiyeti, Süt Damlası ve Küçük Çocuklar Muayenehanesi’ni kurmuştur.
Yurtdışında tıp öğrenimi gören ve uzmanlık eğitimi alan Safiye Ali bu muayenehanenin yönetimi için biçilmiş kaftandır. Kurumun müdürlüğüne atanır.
Cumhuriyet, geleceğinin çocuklarda olduğunun bilincindedir. Cumhuriyet kurulur kurulmaz böyle bir yapının oluşturulması çocuklara ve dolayısı ile ülkenin geleceğine verilen önemin kanıtıdır.
Bu kurumda bir yandan çocuk bakımı bilgileri verilirken diğer yandan çocuk ve anne sağlığının korunması konusunda bilinçlendirici çalışmalar yapılmıştır.
Çocukların anne sütüyle beslenmesinin önemi üzerinde durulurken, çeşitli, nedenlerle anne sütü alamayan çocuklar için temiz, hijyenik süt üretimi ve dağıtımı da yapılmıştır.
Süt, para veremeyecek olanlara ücretsiz sunulurken, çalışanların çocuklarına yarı ücretle verilmiştir. Hali vakti yerinde olanlarsa sütü ederini ödeyerek edinmişlerdir.
Safiye Ali, Süt Damlası Bakımevi’ndeki çalışmalarını kendi yazdığı Osmanlıca yapıtla taçlandırmıştır. “Küçük Çocuklar Muayenehanesi ve Süt Damlası” adıyla 1925’te İstanbul’da basılan yapıt toplumun yararlanmasına sunulmuştur.
Safiye Ali öncülüğünde kurulan bu bakımevi Cumhuriyet’in sağlık devriminin ilk halkası olma özelliğine de sahiptir denebilir. Çocukların öncelenmesidir başka deyişle.
Safiye Ali’nin açtığı yola girenlere ilişkin derlediğim istatistiksel bilginin Cumhuriyet’in kadın devrimini yansıtması bakımından önem taşıdığı kuşkusuzdur.
2024 yılı verilerine göre Türkiye’de 221.000’i aşkın sayıda hekim bulunmaktadır. Bu hekim kitlesinin % 45’ini kadınlar oluşturmaktadır.
Yazıdaki istatistiksel bilgiler Deep Seek Yapay Zekâ uygulamasından derlenmiştir.
cumhuriyetciyorum 
Yorum bırakın