KOPERNİK’E SAYGIYLA…

 

Bugün ünlü matematikçi ve gökbilimci Nikolaus Kopernik’in 540. doğum yıldönümüydü. Kendisini saygıyla selamlamak görevini yerine getiriyorum. Rönesans’ın simge adlarından, öncü bilimsel devrimcilerden birisidir. Kendisi ortaya koyana değin güneş merkezli evren kuramından söz edilmiş olsa bile insanlık bundan haberdar olmamıştı. Bugün için yazmak kolay! Beş yüz kırk yıl öncesine gidelim!

 

Dünyanın öküzün boynuzları üzerinde durduğuna değilse de; dünya merkezli bir evrene inanıldığı günlerden söz ediyoruz. İsa Mesih’in buyruğuyla güneşin sabit durduğu inancı bu saçmalığın üzerine tüy dikmekteydi. Dahası din ve onunla bağlantılı inançlar önde gelen yönetsel aygıtlardı. Din devletleri çağında egemenlerin bu aygıttan vazgeçmeye hiç niyetleri yoktu. O nedenle Giordano Bruno’yu kent meydanında yakmaktan, Galile’yi düşüncelerinden vazgeçmemesi durumundan yaşamdan kopartmakla tehdit etmekten geri durmamışlardı.

 

Kopernik din kitabını anladıkları dile çevirme yürekliliği gösteren Martin Luther’den sonraki ikinci bilimsel devrimcidir. İlki din bağnazlığının temellerini sarsarken Kopernik evren algısını değiştirmiş ve yeryüzünün evrenin ayrıcalıklı öğesi olduğu düşüncesini yerle bir etmişti.

 

Bilimsel Devrim zincirinin önemli son halkasını tamamlayan ise insanı ayrıcalıklı konumdan çıkartıp; sıradanlaştıran “Evrim Kuramı” ile Darwin olmuştu.

 

Andığımız köşe taşlarıyla günümüz teknoljisinin temellerini atan Bilimsel Devrim anakronizmin boş inancın önüne geçebildi mi? Bu soruya, üzülerek, utanarak ve başımızı önümüze eğerek “hayır” diyoruz.

 

Aklın ve bilimin şaha kalktığı dünyada tüm bunları başaran insan soyundan kimilerinin saçının telinde namus, suratındaki kıl demetinde hikmet aradığı da bir başka acı gerçek!

 

Öncü Bilimsel Devrimci Kopernik’I saygıyla anarken; yattığı yerde rahat uyuyor mu diye soracak olursanız başımızı önümüze eğmekten başka bir şey gelmiyor elimizden!

 

 

Ceyhun BALCI, 19.02.2013