cumhuriyetciyorum

recent posts

about

Cumhuriyet savunucusu bir yurttaş…

  • MAHMUT ESAT BOZKURT

    İstanbul Barosu’ndan “Devrime anma, devrimciye sansür!”

    İstanbul Barosu yönetimi, baronun Cumhuriyet Araştırmaları Merkezi (CUMER)’ni sansürlemiş. İçinde bulunduğumuz yıl boyunca Türk Hukuk Devrimi’nin 100. yaşı kutlanacak. CUMER, bu kapsamda bir bildiri yayımlamış. Devrim varsa devrimci de vardır ilkesi gereğince Mahmut Esat Bozkurt’un adını da anmış.

    Sen misin bunu yapan!

    Hak, hukuk, adalet ilkelerini rehber edinmesi beklenen dünyanın en çok üyeli barosu sansüre sarılmış.

    Bu haberi okuyunca “ben bu filmi daha önce de görmüştüm” diye mırıldandım.

    On beş-20 yıl kadar önceydi.

    “İzmir’in Evrimi” başlıklı bir etkinlik izlemiştim.

    İlk bölümde EÜ’den bir doğa bilimci İzmir’in yüzbinlerce yıl önceki florasına ve faunasına ilişkin ilgi çekici bir sunum yapmıştı. Heyecan duyduğumu anımsıyorum. Bugün neredeyse soyu tükenmiş canlıların bir zamanlar İzmir’de yaşam bulduğu gerçeğini öğrendikten sonra.

    Etkinliğin ikinci bölümünde yerel ölçekte tanınmış bir arkeolog Mahmut Esat Bozkurt’a getirdi sözü.

    Ne ilgisi var demeye kalmadan, eteğindeki taşları dökmekle kalmadı. Eteğinden döktüklerini Cumhuriyet’i taşlamak için rastgele fırlatmaya başladı.

    Meğer Mahmut Esat Bozkurt faşistin biriymiş. Bu özelliğini soyadında ölümsüzleştirmiş.

    İstanbul Barosu yönetiminin de benzer düşünce içinde olduğu anlaşılıyor devrim anmasındaki devrimciyi sansüründen.

    Bilgisizlik ve bilisizlik diyelim!

    Mahmut Esat Anadolu’da Milli Mücadele’nin çoban ateşinin yakıldığını öğrendiğinde İsviçre’de hukuk öğrenimi görmektedir. Hiç duraksamadan yurda dönme kararı alır.

    Arkadaşı Şükrü Saraçoğlu’yla birlikte İtalya üzerinden bir geminin ambarında Anadolu’ya ulaşır. Kuşadası’da Kuvayı Milliye örgütlenmesini başlatır. Milli Mücadele kalesine bir tuğla koymaya çabalar.

    Bu çabalar karşılık bulur ve Cumhuriyet kurulmazdan önce ilk olarak İzmir’de yapılan Türkiye İktisat Kongresi’nde ön alır.

    Cumhuriyet’in kurulması sonrasında uzmanlık alanı olan hukukun çağdaşlaşması çalışmalarına katılır. 1926’daki Türk Hukuk Devrimi’ne önemli katkısıyla sivrilir.

    Soyadı üzerinden yakıştırılan faşistlik ise baştan aşağı yalan ve yanlıştır.

    1926’da Ege Denizi’nde Fransız bayraklı Lotus ve Türk bayraklı Bozkurt gemileri çarpışır. Kapitülasyonların kaldırıldığını bilmezden gelen Fransız tarafı eskiden olduğu gibi Türkleri şamar oğlanı yerine koymayı planlamıştır. Mahmut Esat, Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı’nda yaptığı savunmayla emperyali bir kez daha, bu kez adliyede yenilgiye uğratır. Hak, hukuk ve adaletin güçlüye özgü bir değerler topluluğu olmaktan çıktığını bilgisiyle ve kararlılığıyla dünyaya haykırır.

    Soyadı Bozkurt’u bu olaydaki yararlılığına borçludur.

    Türkiye’nin başı dincilerle olduğu kadar Türk-İslâm sentezcileriyle ve sol gösterip sağ vuran sözde solcularla da derttedir.

    İstanbul Barosu yönetiminin bu gerçeklerden habersiz olduğunu varsaymak saflığın ötesinde budalalığa eşdeğerdir.

    Solculuk maskesiyle emperyal sevicilikte sınır tanımayanlarla da mücadele boynumuzun borcu olmalıdır.

  • PLAN MI PİLAV MI?

    Planlama bu topraklara 27 Mayıs’ın armağanıydı. Kamunun ekonomide baskın biçimde bulunduğu, yönlendirdiği dönemde planlama ciddi bir iş oldu. Devlet Planlama Teşkilatı’nı da unutmamak gerek.

    1961 Anayasası’nı Türklere çok görenlerin de derdi vardı planla ve planlamayla.

    Yazıya başlık olan soru planı ve planlamayı küçümseme ve aşağılama anlayışının ürünüydü.

    Bugün 12 Eylül’e ilişkin görüş dile getirenlerin çoğunun aklına planlamanın rafa kaldırılmasını da bu gerici darbeyle ilişkilendirmek her nedense gelmez.

    Kalkınma planı adı altında planlamaların 12 Eylül’den sonra da sürdüğü ve günümüze ulaştığı doğrudur.

    Türkiye’nin kalkınma planı biçimsel olarak iyi. Ama, ya derinleşen yoksulluk? Plan bu kadar iyiyse yoksulluk niye?

    Ancak, ortada kamucu ekonomiden iz bile kalmamışken bunlara plan demek plana haksızlık olur.

    Rahmetli babam ziraat mühendisi olarak Türkiye Şeker Fabrikaları’na 40 yıl hizmet etmişti. Dolayısı ile evlat kotasından da olsa ben de Türkiye’nin gerçekten planlı yıllarına tanıklık etmiş oldum.

    Bir sonraki yıl ve belki de yıllarda Türkiye’nin şeker gereksinimi ne nicelikte olacak?

    Bu gereksinimi karşılamak için ne kadar şeker pancarı yetiştirmek gerekecek?

    Tüm bunlar öngörülürken iklimsel sapmalar kaynaklı artılar/eksiler de göz önüne alınırdı.

    Tohumun tarlaya düşmesinden şekerin ve yan ürünlerin fabrikadan çıkışına dek hemen her aşama planlama kapsamındaydı.

    Böyle olunca da çiftçinin harcadığı emek sonucu ortaya çıkacak ürünün alıcısı olacak mı olmayacak mı ya da hak ettiği değeri bulacak mı gibi sorular akla getirilmezdi.

    Buna karşılık patates, soğan başta olmak üzere çok sayıda üründe yokluk ve çokluk ardışık yaşanırdı.

    Her alanda olduğu gibi tarım ve hayvancılıkta da sahneden çekilen devletin yaptırım ve yönlendirme gücünden yoksun olduğu kuşkusuzdur.

    Plan mı pilav mı diyenlerin “bize plan değil pilav lâzım” dedikleri de işitildi. İlk bakışta akla yatkın gibi görünen bu sözlerin de planı ve planlamayı aşağılama amaçlı olduğu bugün gelinen noktada daha iyi anlaşılmış olmalıdır.

    Özellikle, market raflarındaki pirinç ve bakliyat ürünlerinin üzerindeki köken ülke bölümü okunduğunda pirincimizi, nohutumuzu, mercimeğimizi, fasulyemizi uzaklara borçlu olduğumuz anlaşılır.

    Tüm bunlara karşın plan mı pilav mı diye sormayı sürdürebilenlere pes demek gerekir.

    Sosyalist blokun yıkılmasıyla birlikte hız kazanan vahşi kapitalizm ortamında plandan, planlamadan söz etmek bir yana akla getirmek bile dışlanma nedeniydi.

    Şimdilerde planlamaya ilişkin gür sesin Çin’den geldiğini işitiyoruz.

    Planınız yoksa ya da göstermelikse başkalarının planlarına konu olmanız kaçınılmazlaşır.

    XV. Beş Yıllık Plan tamamlandı ve yürürlüğe girdi orada.

    Çin’in sağladığı sıçramayı anlatmak için kitap dolusu yazmak gerekir. Tek bir tümceyle şu söylenebilir. Çin son çeyrek yüzyılda 700 milyon insanını yoksulluktan kurtardı. Başka söze gerek var mı?

    Diğer yandan, emperyal batı planlı olmayı sürdürüyor. Size başka şey önerirken kendisi başka davranıyor.

    Örneğin Hollanda!

    Denizden kurtardığı topraklarda yaptığı tarım ve hayvancılıkla yılda 100 milyar dolar dolayında fazla veriyor.

    Özetle, Cumhuriyetin birçok kazanımının yanı sıra planlamadan da vazgeçti Türkiye.

    Durum böyle olunca, plansız kalan Türkiye başkalarının planına konu oldu.

    Elbette kazanan olmak yerine yitiren olarak…

  • TANIT LAN BİZİ !

    Başlık doksanların sonlarında görev yapan koalisyon hükümetlerinden birindeki turizm bakanından.

    Hemen her dönemde “tanıtım” önemsenmiştir.

    Özellikle, uluslararası düzlemde bakanından en ortalama bürokratına kadar bir dizi yetkili “tanıtım” üzerine bir şeyler söyleme gereği duymuştur.

    Tanıtımı kaba söze indirgeyen bakana olasılıkla tanıtım için neler yapacaksınız diye sorulmuş olmalıdır.

    O da veririz parasını tanıtımı sağlarız demeye getirmiştir.

    Bu yaklaşımdan da anlaşılacağı gibi “tanıtım” reklam etkinliği olarak görülmektedir.

    Bulunur iyi bir reklam ajansı, parası verilir ve gereği yapılmış olur.

    Oysa, reklam tanıtımın bir öğesi olsa da her şeyi değildir.

    Bir ülke nasıl tanıtılır ya da tanınır?

    Bilimciler, devlet insanları, sporcular ve elbette sanatçılar bir tanıtım ordusudur.

    Kadın voleybolcular, Alperen Şengün, Zeynep Sönmez ve Yağız Kaan Erdoğmuş.

    Geçtiğimiz günlerde Aziz Sancar’la son buluşuna ilişkin yapılan konuşmada sözlerini şöyle bağladı.

    Yağız Kaan Erdoğmuş bir satranç ustası. Çocuk yaşında bu unvana erişmiş.

    Sıraladıklarımıza eklenebilecek başkaları da işlerini (iyi) yaparak tanıtım adına eşsiz kazanımlar sağladılar.

    İşin bir de olumsuz tanıtım yanı var.

    Çocuk kurbanların çocuk katilleri, mafyalaşma, yolsuzluk, yozlaşma, hak, hukuk ve adalet alanında yaşananlar olumsuz tanıtım öğelerinden yalnızca birkaçı.

    İletişimin anlık bilgi paylaşımını olanaklı kıldığı günümüzde olumsuz gelişmelerin de olumlular kadar hızla yayıldığı unutulmamalı.

    Onlara bir başkası henüz eklendi.

    Barcelona futbol takımının stadyumunun yeniden yapımı işini yüklenen beşi bir yerdelerimizden birisi adından söz ettiriyor.

    Henüz bitirmediği yapının kullanımına engel olmayarak bu alandaki özensizliğin Avrupa’ya başarıyla(!) taşınması sağlanmış.

    Yağmurla birlikte stadyumun çatısı akmış. Korunaklı koltukların bulunduğu yerde bile şemsiye açılması gerekmiş.

    Tıpkı bizde olduğu gibi yüklenici çalışanların hak edişlerini aksatmış. Eyleme geçen çalışanlar yapı önüne çadır kurmuşlar.

    Burada olsa iş uzasa da sorun olmaz(dı).

    Yüklenici neredeyse her şeyi denetimi altında tutar Türkiye’de. Enflasyona bağlı olarak kazanç oranı mı düştü?

    Sağolsun devlet.

    Aylıklısına vermediğini gözde yüklenicisinden esirgemez.

    Görüldüğü gibi, ekonomimizi ayakta tutan inşaat sektörü sınırlarımızın ötesine geçtiği anda buradaki kötü alışkanlıkları ve olumsuzlukları kendisiyle birlikte götürmektedir.

    Tanıtım gerçekte zor bir etkinlik değil.

    Parayı verip tanıtımı yaptırmak da bir yere kadar.

    Parasını verir alırız diyerek boş verdiğimiz tarımda ve hayvancılıkta yaşananlar güncel örnek.

    Her gün yaptıklarımız ya da yapmadıklarımız tanıtım etkinliğinin uzun soluklu ve sürekli bir iş olduğunu yansıtması bakımından önemli.

    Adını saydığım ya da saymadığım olumlu tanıtımcılara “tanıt lan bizi” diyerek kabalık etmenize de hiç gerek yok.

  • YIKILAN KULELER

    Şu sıralarda Milano Cortina Kış Olimpiyatları’nı izliyorum. Kış sporlarına bu denli elverişli bir ülkede yaşayıp varlık gösterememek üzücü.

    Kayakla atlama yarışları sırasında Eurosport Türkçe sunucusunun bir sözü çalındı kulağıma.

    Burada yarışan ancak finale kalamayan kayakla atlama sporcularımız antrenmanlarını Slovenya’da yapmışlar.

    Universite Kış Oyunları’nın 2011’de ülkemizde, Erzurum’da yapıldığını anımsayınca…

    Nasıl olur dedim kendi kendime.

    O oyunların bize kazancı değil miydi bu sıradışı spor alanları?

    O zamana dek gençlerimizin yapmayı bile aklından geçirmeyeceği sporların yapılması fırsatı doğacaktı.

    Bu fırsat doğdu denebilir.

    Diğer yandan, bir olay daha anımsadım.

    2011’de kullanıma açılan Erzurum kayakla atlama kuleleri 2014’te kendiliğinden yıkılmıştı.

    Araştırırken fark ettim.

    Yeniden yapılan kuleler 2022’de bir kez daha yıkılmış.

    https://www.sozcu.com.tr/milyonlarca-lira-harcanan-atlama-kulelerinde-yine-coktu-wp7219109

    Yerbilimciler kulelerin yerleşimini uygunsuz bulan görüş bildirmişler. Başka deyişle, buraya yaptıklarınız yıkılır demeye getirmişler.

    Kayakla atlamacılarımızın olimpiyatlara Slovenya’da hazırlanması çeşitli gerekçelerle açıklanabilir.

    Ancak, yıkılan atlama kuleleri konusu üzerinde durmaya değer.

    Bilimsel görüşe karşın kuleleri üçüncü kez aynı yere yapmak aklın rehberliğini göz ardı etmekle özdeşleştirilebilir.

    Atlama kulelerinin yıkımıyla karşımıza çıkan akıldışılık orayla sınırlı kalsa iyi.

    Bu ve benzeri akla meydan okuma etkinlikleri yaşamın görece çok daha önemli alanlarında sergileniyor.

    Kötü olan da bu…

  • MİLANO CORTİNA KIŞ OLİMPİYATLARI ÜZERİNE

    Bir yaz bir kış olunca iki yılda bir olimpiyat yapılıyor. Bize de yazmak düşüyor.

    Bilindiği gibi olimpiyatlar yapıldığı kentin adıyla anılır. Milano Cortina Kış Olimpiyatları “Milano” adını taşısa da dağıtık merkezli yapıya sahip.

    Milano’da yalnızca salon etkinlikleri yapılırken kar gerektiren etkinlikler farklı yerleşimlerde gerçekleştiriliyor.

    Cortina d’Ampezzo daha önce 1956 kış olimpiyatlarına da ev sahipliği yapmış.

    Milano Cortina İtalya’da yapılan dördüncü olimpiyat olarak geçiyor tarihe.

    Oyunlar Lombardiya ve Kuzeydoğu İtalya konuşlu farklı merkezlerde yapılıyor.

    Olimpiyatlar başından bu yana değilse de özellikle son yarım yüzyılda savurganlığın ve ticari kurum egemenliğinin sahne aldığı ortama dönüştü. Bu da doğallıkla eleştiri konusu oldu.

    Gönençli ülkeler bir yana bırakılırsa olimpiyatların kimi kentlerin ve zincirleme olarak da o kentin bulunduğu ülkenin ekonomisini zorladığı öne sürüldü.

    Atina 2004 bu bağlamda çokça söz ettirdi kendisinden.

    “Daha hızlı, daha yükseğe ve daha uzağa” üçlemesine eklenen sporun barış, dostluk ve ulusların kaynaşması özgörevine vurgular hiç eksik olmadı.

    Bu olumlu amaçlara erişmek için her seferinde yeni spor alanları yapılmasını şart koşmak ne denli gerekliydi?

    Bir yandan iyiye, olumluya hizmet ederken diğer yandan evsahibi kenti ve ülkeyi altından kalkamayacağı harcamalara zorlamak olimpizm ruhunun neresine sığdırılabilirdi?

    Milano Cortina 2026 için var olan spor alanlarından yararlanılmış. Hatta, Milano’daki bir fuar alanı geçici olarak buz hokeyi salonuna dönüştürülmüş.

    Giderek yoğunlaşan eleştiriler sonuç vermiş olmalı.

    Diğer yandan, İtalya gibi varlıklı bir ülke için bile “deniz bitmiş” dedirtti bu tutum.

    Neden ne olursa olsun çok para harcamadan, savurganlığa başvurmadan olimpiyat düzenlenmesi olumlu bir gelişmedir.

    Hemen her zaman eleştirilerin odağındaki IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi) başkanlığına bir Afrikalının seçilmiş olması da olumluluk sayılabilir.

    Kirsty Coventry olimpiyat şampiyonu Zimbabveli eski bir yüzücü

    Diğer yandan, Rusya ve Belarus bayraklarının yasaklı oluşuna karşılık elinden kan damlayan İsrail’in en küçük kısıtlamayla karşılaşmamış olması “bu ne yaman çelişki” demeyi kaçınılmaz kılmıştır.

    Bu arada, Ukraynalılar “ülkeden bağımsız sporcu” adı altında oyunlara katılan Rusları Putin’e yakınlıkla suçlamış. Hiç de gerçekçi olmayan bir suçlama gibi geldi bana. Özellikle, İsrail’in boy gösterdiği anımsandığında.

    Açılış törenine katılan ABD Başkan yardımcısı Vance’i koruma görevini ICE timlerinin yerine getirmesi tepki gören ama engellenemeyen bir ayrıntı oldu.

    Bilindiği gibi ICE timleri ABD haydutluğunun güncel simgesidir.

    Açılış töreni de çok merkezli ve eşzamanlı olarak yapıldı.

    Mariah Carey’in açılış töreni sanatçısı olmasını yadırgadım.

    İtalya gibi sanatsal, tarihsel ve kültürel varsıllığı tartışılmaz olan bir ülkenin Mariah Carey kararı bence yersiz ve gereksizdi.

    Var olan spor alanlarından yararlanma ve dolayısı ile harcamaların en aza indirilmiş olması bu olimpiyadın önde gelen olumlu özelliği olacaktır.

    Bu eğilimin sürmesi dileğiyle…

  • HEDEFTEKİ TÜRKLÜK

    Günümüz Türkiye’sinde, özellikle etnikçi açılımın hız kazandığı şu günlerde Türk’ten ya da Türklükten söz etmek ırkçı-şoven damgası yemek için yeterlidir.

    İktidar çevrelerine eklenen liberal öbek bu konuda her zaman olduğu gibi birinciliği kimselere bırakmama kararlılığı sergilemektedir.

    O liberal öbek ki, Fransızlıkla, İngilizlikle, Almanlıkla en küçük sorun yaşamaz.

    Örneğin, Frankofonlar Fransızın mutfağından demokrasisine, gündelik yaşamından kültürüne varıncaya dek bir dizi konuda işi hayranlığa vardırmakta sakınca görmez.

    Anglofonlar geri kalacak değil ya!

    Anayasasız İngiliz demokrasisine tapınmayı yaşam biçimi sayar. İngilizler neylerse güzel eyler onlara göre. “Ahh, biz de öyle olabilsek” diye mırıldanırlar her fırsatta.

    Alman çalışkanlığı, üretkenliği ve kalkınmacılığı da pek çok liberalin ilgi alanındadır.

    Türk ve Türklüğe gelince, liberal tayfanın tüyleri diken diken olur!

    Bir ürperti tutar ki bunları içlerinde ne kadar nefret varsa dışa vurmakta sakınca görmezler.

    Yine de iyi niyetimizi koruyup bilgisizlik diyelim.

    Ulusçu akımlar ve ulus devlet anlayışını Fransız Devrimi’yle ilintilendirmek gerekir. Başka deyişle, bu kavramların sıfır noktasıdır Fransız Devrimi.

    Fransız Devrimi yaşama geçtiğinde Fransa topraklarında yaşayanların pek azı Fransızca konuşmaktadır. Bir kaynağa göre o sırada Fransa’da yaşayanların % 75’i Fransızca konuşmamaktaydı.

    Çok sayıda etnisiteden söz etmek gerekir o sırada Fransa’da varlığını sürdüren.

    Böylesi bir ortamda birleştirici olmanın olmazsa olmazıdır Fransızlık!

    Böylelikle silikleştirilecektir kökenler ve buna bağlı farklılıklar.

    Aklın yolu birdir!

    Etnisitelere bağlı farklı kökenleri bir potada eritmek istiyorsanız başvuracağınız biricik kavramdır “uluslaşma”.

    Farklı dinleri ve mezhepleri göz ardı edemezsiniz bu köken farklılığında.

    Bu bağlamdaki farklılığın ortadan kaldırılması ise dinin ve mezhebin kendi özel alanına çekilmesini sağlamaktan geçecektir.

    Başka şekilde tanımlamak gerekirse Laiklik olmazsa olmaz ilkedir.

    Türkiye’ye dönersek!

    Cumhuriyetle birlikte kendisini gösteren Türklük ve Laiklik önde gelen boy hedefleridir.

    Elbette, rastgele değildir bu ikilinin hedefe konması.

    Hem Türklüğe hem Laikliğe kurucu partinin omuzundan ateş ediliyor oluşu da rastlantı değildir.

    Ayartma öyle bir noktaya erişmiştir ki, kurucu parti de katılmaktadır Cumhuriyeti var eden temel taşlarına saldırıya.

    Özetle, Türklük ve Laiklik çökertilirse Türkiye Cumhuriyeti alt edilebilecektir.

    Böyle biline, gereği yapıla…

    Gereği Cumhuriyetçi safta birleşmektir.

    Bu yapıl(a)madığı sürece çıkış yolu kapalıdır…

  • 6 ŞUBAT’IN SUÇLUSU KİM?

    Türkiye’deki birçok yerleşimi haritadan silen, kimilerinin yüzyılın felaketi nitelemesi yaptığı 6 Şubat deprem(ler)inin üzerinden 3 yıl geçti.

    6 Şubat da önceki birçoğu gibi hüzünle, yasla anılmayı hak eder.

    Ancak, tüm anmayı duygusallık çıkmazıyla sınırlamak da bir o kadar haksızlıktır.

    İnsanlığın günümüzde sağladığı doğa bilimleri birikimi depremde on binlerce can yitirmeyi gereksiz kılar.

    Türkiye’nin yer bilimleri ve mühendislik alanlarındaki gelişmişliği göz önüne alınırsa yaşananın toplu cinayete eşdeğer olduğunu algılamak zor olmaz.

    6 Şubat’ı izleyen ilk saatlerinde devletsiz olduğumuzu fark ettik.

    Çadır satan Kızılay ve bu gibi ivedi durumlara erişmede ve yardımda yeteneği tartışılmaz olan ordunun alana sürülmemesi iki çarpıcı örnektir devletsizliğimize.

    Yüz yaşını aşmış Cumhuriyetimiz akıl ve bilim temelleri üzerinde yükselmiştir.

    Önce Körfez ve onu izleyerek 6 Şubat depreminde yitirilen onbinlerce can bu temellerin hiçe sayıldığının acı deneyimleri olarak görülmelidir.

    Yereliyle, merkezisiyle devlet aygıtları bu can yitimlerinin önde gelen kamusal sorumlularıdır. Onların duyarsız ve adam sendeci tutumları olmasaydı altında kaldığımız yıkıntıları yapı diye ortaya çıkartan düzenbaz yüklenicileri konuşuyor olmazdık.

    Tarım alanlarını yapılaşmaya açan, dere yataklarına yerleşilebilir onayı veren, yapıları temelden anahtar teslimine dek denetlemek yerine çürümüşlüğe yol verenleri bir kez daha saptayarak göz ardı edilemeyecek bir başka noktaya değinmekte yarar var.

    “Kabahatin çoğu sende kardeşim…” diyerek analım Nazım Hikmet’i.

    Türkiye, çok partili yaşamla birlikte ileriye gitmiş görünse de gerilemiştir gerçekte.

    Akıl ve bilginin rehberliği bir yana bırakılmış, toplumu oluşturan bireyler oy kaynağı olarak görülmeye başlamıştır.

    Son zamanlarda açıkça dışa vurulduğu gibi cehalette feraset aranır olmuştur.

    Durum böyle olunca da, varsıllaştırılamayan, kalkındırılamayan toplumun küçük hesaplar peşine düşmesi sağlanmıştır.

    Yerleşme ve yapılaşma bu küçük hesapların büyük getiriler sağlayabildiği alanlar olarak kendini göstermiştir.

    Tarlan mı var?

    İmara açtır.

    Ver yükleniciye!

    Yarısı senin yarısı benim yöntemiyle yaşamın güvenceye kavuşsun.

    Sayısını unuttuğumuz kez yol verilen imar afları işlenen suçları aklamaya yetmemiştir.

    Bunlara tepki vermek şöyle dursun, coşkuyla ve sevinçle karşılayan insanımızın bu yaşananlarda hiç mi sorumluluğu yoktur diye sormayı unutmayalım.

    Günümüzde, yapıların yenilenmesi ve değerlenmesi aygıtına dönüştürülen “kentsel dönüşüm” de insanımızın övgüsüyle karşılanmıştır. Bu yöntemden yararlanmak için sıraya girilmiştir dense yeridir.

    Hiç kuşkusuz, yaşamını sürdürebilmeyi başarı sayan milyonların bu tarakta bezi yoktur. Onlara düşen bir sonraki felakette kendisine sıranın gelip gelmeyeceği kaygısı duymaktan öte değildir.

    Özetle, depremler başta olmak üzere pek çok doğal ve doğal olmayan felakete yol açan suça eşdeğer edimler kitleseldir.

    Bir suç bu denli kitleselleştiğinde suç olmaktan çıkmaktadır.

    Bugün yaşanan ama üzerinde durulmayan önemli ayrıntı budur.

    Depreme dirençli kentler Türkiye’ye ve Türk insanına çok ama çok uzaktadır.

    Ekonomik gücü olan ne büyüklükte olursa olsun depremde sağ kalır.

    Olmayanın da yası tutulur…

  • KANOLA TEKNOLOJİYE KARŞI

    Alışverişe çıktığınızda edinmek istediğiniz tarım ürününün nerede yetiştirildiğine bakın derim.

    Özellikle bakliyat ürünlerinde Madagaskar, Kanada ve başka ülkelerin adlarına rastlama olasılığınız yüksektir.

    Küresel ticaret, Trump’ın tarife savaşlarını başlatmasıyla yeni bir boyut kazandı.

    Dünyada olanı biteni farklı kaynaklardan izlemeye çalışıyorum.

    İç karartıcı ülke gündeminden kopmamı sağlamasının yanı sıra gerçek gündemle buluşmamı sağlıyor bu seçimim.

    Her geçen gün baskın konumunu pekiştiren Çin, hemen her hafta bir ya da birkaç dünya liderini konuk ediyor. Çin önderi uluslararası toplantılar dışında yurtdışı gezisi yapmazken başka ülke liderlerinin Çin’e ilgisi üst düzeyde. Önemli bir ayrıntı olduğu kanısındayım.

    Geçtiğimiz günlerde Trump’la başı dertte olan Kanada’nın başbakanı Çin’deydi.

    Görüşmeler sonunda ilk bakışta asimetrik görünen bir anlaşmaya imza attı her iki ülke yetkilileri.

    Kanada, Çin üretimi elektrikli taşıtlara uyguladığı % 100’lük gümrük vergisini % 6.1’e düşürürken; Çin, Kanada üretimi kanolaya ve ona eşlik eden bir dizi tarım ürününe uyguladığı tarifeyi % 85’ten % 15’e düşürdü.

    Hemen her fırsatta, teknoloji üretemeyen toplumların ayakta kalma sorunu yaşayacağını dile getirmişimdir. Değişen dünyanın belirleyicisinin teknoloji üretimi kadar o üretimde kullanılacak temel ham maddelere sahip olmaktan geçeceği açıktır.

    Seyrek elementler üzerinden süren çeşitli girişimler ve tartışmalar bu savı doğrular niteliktedir. Emperyal batı, içinde bulunduğumuz çağa hazırlıksız yakalanmıştır. Bu hazırlıksızlık gündemi belirleyen önemdedir.

    Trump’ın sıkça dile getirdiği seyrek element üzerinden Ukrayna, Türkiye ve son olarak da Grönland ilgisi başka nasıl açıklanabilir.

    Kanada-Çin anlaşmasına dönersek!

    Bir yanda teknoloji diğer yanda tarımsal üretim.

    Bu gelişmeden çıkartılacak bir ders var elbette.

    İnsanlık ve dünya nasıl bir döneme evrilirse evrilsin!

    Kimilerinin doymaya indirgediği beslenme önemini koruyacak. Her ne kadar yapay et ve başka seçeneklerden söz edilmekteyse de bu projeler henüz deney aşamasındadır.

    Dolayısı ile, tarımsal üretim ve hayvancılık önemini katlayarak koruyacaktır. Yeri geldiğinde, bu değerli ürünleri edinebilmek için para bile yetersiz kalabilecektir.

    Bu durumda, en iyisi bunların da üreticisi olmaktır.

    Çin’in teknoloji ürünlerine gösterilen kolaylığın Kanada tarım ürünlerine kolaylıkla karşılık bulması hiç yabana atılacak bir gelişme olmasa gerektir.

    Bu gelişmeden kendimize pay çıkartmak gerekirse, Türkiye belirli alanlar dışında teknoloji üretme başarısı gösteremediğine göre öteden beri yaptığı ve Cumhuriyetle birlikte ustalaştığı tarımı anımsamalıdır.

    Yenilenen dünyada teknoloji üretiminde eksiklik gösterse bile, Türkiye hiç olmazsa önce doyma sonra da beslenme konusundaki geleneksel yeterliliğini korumayı göz ardı etmemelidir.

  • İZMİR’DEN KISA KISA

    Yağmur yağdığında hep böyle oluyor

    On beş yıl kadar önce Hong Kong’a gitme fırsatımız olmuştu. Kent turu sırasında söz yağmurdan açılınca rehberimiz birkaç ay önce bir günde 400 kg yağış düştüğünden söz etti. Küçük aksaklıklar dışında kent yaşamının etkilenmediğini söylemişti. Sözleriyle bizim kent düzenimiz yağış vb doğa olaylarından etkilenmez demeye getirmişti.

    Dün İzmir’in kimi ilçelerine 50-80 kg kadar yağış düştü.

    Oluşan görüntüler tanıdıktı. Suya kapılan taşıtlar, ırmağa dönüşen yollar, göl olan alt geçitler.

    Can yitimi olmadığı için şanslıydık.

    Bir önceki yıl başımıza gelmişti. Sele kapılmasan elektrik akımına kapılman olasıydı.

    İzmir’e Çepeçevre Yolu

    Muştuyu iktidar partisi ileri gelenleri verdi. İzmir’e yeni çevre yolu gündeme gelecekmiş. İzmir’in bir çevre yolu olduğuna göre karışmaması için yenisine “çepeçevre” yolu denmesini öneriyorum.

    https://www.gundemebakis.com/ak-partiden-izmire-ikinci-cevreyolu-aciklamasi-3-sene-icerisinde-bitirecegiz

    Taşıtları taşıyan karayolu tutkusu bitecek gibi görünmüyor. Kenti saran yollar, batan, çıkan, uçan, kaçan geçitler, tüneller…

    Bunu gören özel araç kullanıcıları sorun çözüldü algısıyla direksiyon başına geçince birkaç aya kalmadan yeniden çıkmaza giren trafik.

    Sorun ne zaman mı çözülür?

    Taşıtları değil de insanları taşımayı akıl ettiğimizde.

    Elbet bir gün o da olur…

    Otopark fetişizmi

    Yalnız İzmir’in değil Türkiye’nin çoğu azman kentinin önde gelen konusudur otopark gerekliliği.

    Hem de kentin sıfır noktasında ve elbette çok ucuza.

    Böylelikle özel taşıtlar, içinde bir bilemediniz iki kişiyle kent merkezinin yolunu tutar.

    Sonra da trafik yoğunluğundan söz edilir.

    Nerede bu belediye tadında serzenişlerin biri diğerini izler.

    Otopark fetişizminde yerel yönetimlerin payı büyüktür.

    Oysa, yerel yönetimlerin özel araçlara sınırsızca ve ucuza otopark sunmak gibi bir görevi yoktur.

    Bir süredir Mezarlıkbaşı katlı otoparkı tartışılıyor.

    Depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle yıkılacak. Çoğu kimse basının da kışkırtmasıyla olaya “aracımızı nereye koyacağız” penceresinden bakıyor.

    Öte yandan, her fırsatta İzmir’in turizm kenti olmayı hak ettiği yazılır, çizilir.

    Otopark yıkıldığında ortaya çıkacak görüntüyü kafalarda canlandırmak her nedense pek akla getirilmiyor.

    Otopark yıkıldığında ortaya çıkacak görüntü (solda) (Ceyhun Balcı belgeliği)

    Kentin orta yerindeki Agora tüm görkemiyle gözler önüne serilecek.

    Bir konu fetişe dönüştürüldüğünde iyiye, doğruya, akla uyguna yönelmek neredeyse olanaksızlaşıyor.

    Otopark için çığlık atılacağına kentte yaşayanların toplu taşımaya özendirilmesi neden düşünülmez?

    Günümüz Kolombiya Devlet Baaşkanı Gustavo Petro’nun şu sözleri bilinmeye değer.

    Ata’ya saygı

    Otopark yetersizliğini gidermek için seçenekler tükenmiyor. İzmir gibi Ata’ya saygısıyla nam salmış kentte Atatürk heykelinin yer aldığı Cumhuriyet Meydanı taşıtların park etmesi için kullanıma açılıyor.

    Bu konuyu ilgililere iletmeme karşın bir sonuç alamadım.

    Söze gelince Atatürk’e saygıda kusur etmeyenlerin özü görsellere böyle yansıyor.

    Polisimiz de kentlimiz de Ata’nın huzurunu park yerine dönüştürmekte sakınca görmüyor.

    Ülkemizin kurtarıcısı, kurucusu ve devrimcisi bu saygısızlığı hak ediyor mu?

  • Muammer Aksoy: Lâikliğin ve Madenlerin Savunucusu

    Otuz altı yıl olmuş Ankara karına kanı düşeli. Dün gibi anımsıyorum haberlerden o acıklı görüntüyü. Son yıllarında odaklandığı laikliğin önemini yaşamını yitirerek doğruladı.

    Atatürk’ün yurtdışına kıvılcım olarak gönderip ateş topu olarak dönenlerdendi.

    Yaşamı boyunca ateş topu gibiydi.

    Hukuka tutkusu, ADD’nin kurucu genel başkanı olması ve başka olumlu özellikleri sıkça dile getirilmiştir.

    Bağımsız Türkiye ilkesini özümsemiş birisi olarak “Milli petrol ve maden” diyenlerdendi.

    1978’deki madenlerin devletleştirilmesi yasasının öncüsü ve yazanıydı.

    Madenler hiç kuşkusuz Türkiye’nin değerli varlıklarıdır.

    Akılcılığın ve kamu yararının göz ardı edildiği hemen her durumda olduğu gibi madenler gönencinizin değil yıkımınızın aracı oluverir.

    Türkiye, bugün tam da bunu yaşıyor.

    Bir küresel haydudun ülkemiz Cumhurbaşkanı’na “seyrek elementlerinizi istiyorum” diyebilmesi güncel örnektir.

    Türkiye’de son 20 yılda verilen maden ruhsatı sayısı 400 bine yaklaşmış. İl başına 5000!

    Türkiye son derece oylumlu bir maden ocağına dönüşmüş durumda denebilir.

    Birçok maden için söz konusudur ama…

    Özellikle, altın madenciliği Türkiye’nin doğasını kirleten, çevresini yıkıma uğratan bir aygıttır artık günümüzde.

    Yakın geçmişe dek yargı, kamu yararının gözeticisiyken günümüzde yağmacının, talancının açıktan ve etkin yardımcısı gibi davranır olmuştur.

    ÇED, akılcı, bilimsel yöntemlerle ve kamu yararı gözetilerek düzenlenmesi gereken belge olmaktan çıkmış sıradan formalite öğesine dönüştürülmüştür.

    Dağını, taşını, kuşunu, böceğini korumak için kendilerini doğaya siper eden yaşamlarının onuncu on yılını sürmekte olan büyüklerimizin kolluk güçlerinin fiziksel yaklaşımlarına hedef olmaları ayrıca yürek burkucudur.  

    Özetle, devletin tüm öğeleri ve düzenekleri madencilik adı altında yağmacılık yapanların önde gelen kaldıraç koluna dönüştürülmüştür.

    Değerli madenlerin devletin kayıtlarından kaçırıldığı, çıkartılan niceliğin çıkartanların insafına bırakıldığı söylentisi bile başlı başına başıboşluk belirtisi olup tek sözcükle tanımlamak gerekirse ürperticidir.

    Etibank’ın özelleştirilmesi madencilikteki devlet egemenliğini sonlandırmakla kalmamış, ülkeyi azgın şirketler karşısında savunmasız bırakmıştır.

    22 Eylül 1978’de yasalaşan madenlerin devletleştirilmesi kanununa zamanın sağ ve sığ partileri AP, MSP ve MHP karşı oy vermişti.

    Atatürk’ü sarı saçları, mavi gözleri üzerinden güzellemek dokunaklılık ve duygusallık doğurur. Bunu ilkelere bağlılıkla tamamlamazsanız görevinizi eksik bırakmış olursunuz.

    Muammer Aksoy bu bağlamda eksiksiz ve kusursuzdu!

    Öyle olduğu için yaşamdan kopartıldı.

    Onun yokluğunda yaşadıklarımız Aksoy’un uğruna yaşamını feda ettiği ilkeleri görmezden geldiğimizi gösterdi.

    Muammer Aksoy’u saygıyla anarken anlamayı diliyoruz.