cumhuriyetciyorum

recent posts

about

Cumhuriyet savunucusu bir yurttaş…

  • ÇEVİRİ YARAMIZ

    Yılın ilk dil bayramı 749 yaşında. 

    Coğrafik olarak Türkiye’nin kalbinde konuşlu Karaman Türkçenin de başkenti sayılır.

    Geçtiğimiz haftalarda İstiklâl Marşı’nın hem de Karaman’da Arapça okutulmuş olması hem Türkçenin başkenti hem de Türkiye için büyük şanssızlıktı.

    Takvim ilerlerken geriye gitmek bu değilse neydi?

    Görsel ve yazılı medyada Türkçe’nin kötü kullanımına ilişkin örnekler saymakla bitmez. İktidar yanlısı olsun muhalif olduğunu ileri sürsün medyanın Türkçe bakımından hali yürekler acısıdır. Düzelmek şöyle dursun her geçen gün kötüleşmektedir.

    Bu bayramda çeviriye değinmek istiyorum.

    Hemen her konuda dilimize kazandırılmış kitaplarda rastladığımız Türkçe de az engelli değildir.

    Çoğumuzun başladığımız kitabı bitiremeden yarıda bırakma deneyimi olmuştur. Çeviri kitaplarda bu oran çok daha yüksektir. 

    Bir yabancı dili çok iyi bilen çevirmen kendi dilinde o oranda yetkin olmayınca ortaya çıkan yapıt okunmaz olur.

    Yakın zamanda okuduğum, hatırı sayılır yayınevlerince basılmış kitaplarda çeviri kaynaklı dil yaramızın hiç de azımsanmayacak boyutta olduğunu sıkça fark ettim. 

    Üşenmedim!

    Yayınevine bu sorunu ilettim. Nezaket gereği olsun geri bildirim aldığımı anımsamıyorum.

    Okuma sırasına aldığım kitaplardan birisini dün okumaya başladım.

    Kitabın basım tarihi 1975 olunca kaygılanmam kaçınılmazdı.

    Yarım yüzyılı aşkın zaman önce çevrilmiş kitapta nasıl bir Türkçe’yle karşılaşacaktım?

    İlk birkaç sayfadan sonra kaygımın yersiz olduğunu anladım.

    Son derece arı ve duru Türkçe kullanımı 50 yıl önce olasıyken günümüzde çevrilmiş kitapları okurken Osmanlıca sözlüğe başvurma gereği duymak ne yaman çelişkiydi?

    Türkçe’ye çevrilen kitaplarda son yıllarda çevirmenin özgeçmişine de yer verilir oldu. Durum böyle olunca, kitabı okumaya başlamadan önce çevirmeni tanımak olanaklı. Elbette olumlu bir durum.

    Sözünü ettiğim kitapta böyle bir tanıtım yoktu.

    Kitabın Türkçesi günümüz çevirilerinde mumla arayıp bulamayacağımız durulukta olunca çevirmeni kimmiş diyerek giriş sayfasına döndüm.

    Rastladığım ad Türkçe ustalığı ve yetkinliği tartışılmaz bir şairdi.

    Çeviri özen gösterilmesi gereken bir iştir.

    Bir yapıtı bir dilden diğerine çevirmenin ötesinde bir eylem olduğu kuşkusuzdur.

    Cemal Süreya’nın anısına saygıyla…

    Yayınevlerinin bu önemli konuda çok daha özenli olma görevini anımsamaları dileğiyle…

  • CANLILARIN KARDEŞLİĞİ

    Yeni Türkiye’de hemen her gün olaya gebe diyebiliriz. Anneler Günü bile tartışma, sürtüşme konusu olabildi.

    Önce bir tanıtım filmi ardından TRT sunucusunun “patili annesiyim” sözleri dinamitin fitilini ateşledi. Spordaki amigoların eşdeğeri sayılabilecek siber troller her iki olayda da kurbanları belirlemekte gecikmedi. İnfazlarla birlikte rahata erdiler.

    Dil devrimini izleyen din devrimiyle Avrupa’da din bezirgânlarının ipliği pazara çıkartıldı. Dinin, aldatma gereci olmasına son verilerek bulunması gereken özel alana itildi. 

    Sonuç mu?

    Aydınlanma ve Rönesans!

    İnsanlık tarihinin önemli dönüm noktası sayılan ikilinin dil ve din devrimlerini izleyerek ortaya çıkması elbette rastlantı değildi.

    Bir sonraki aşamada Kopernik’in göksel devrimiyle dünyanın rütbeleri sökülmüş oldu. Evrenin merkezindeki yerini yitiren yerküre evrendeki milyarlarca gök oluşumundan birine gerilemiş oldu.

    XIX. yüzyılın sonuna doğru Darwin sahne aldı. 

    Günümüzde gerçekliğinden kuşku duyulmayan Evrim Kuramı’nı tanımlayan Darwin böylelikle “üstün canlı” insanı tahtından indirmiş oldu.

    Darwin’in insanı bulunduğu konumdan uzaklaştırması diğer yanıyla yerküreye 6000 yıllık geçmiş biçen kutsal kitaba meydan okuma anlamına geldi.

    On üç milyar sekizyüz milyon yıl önce yaşanan “büyük patlama” 1 Ocak’a tarihlendiğinde  “insangiller”in ortaya çıkışı 31 Aralık saat 14.24’e, Homo cinsinin yeryüzünde gezinmeye başlamasıysa aynı günün saat 22.24’üne denk düşer.

    Her ne kadar Homo sapiens bugün için yeryüzünün efendisi görünse de, başka canlılarda bulunmayan kendine özgü bilinciyle öne çıksa da, bu durumun “şimdilik” olduğunu anımsa(t)makta yarar var.

    Yeryüzü var olduğundan bu yana canlıların 5 büyük yok oluş yaşadığı unutulmamalı. Canlılık hiç kesintiye uğramamıştır. Kesintiye uğrayan yeni duruma uyum göstermeyen canlıların varlığı olmuştur. Yeni bir dünya kurulmuş ve canlılık yoluna devam etmiştir demek yanlış olmaz.

    Biyoloji biliminin gerçeğidir canlıların kardeşliği. 

    Yakın çevremizde rastladığımız ya da hiç rastlamadığımız uzaklardaki binlerce türle yakın ya da uzak akraba olduğumuz tartışmasızdır.

    Buna karşılık, dinlerin hemen tümü insana özel bir değer biçer. “Eşrefi mahlûk” sayılmak hemen hepimizin az ya da çok hoşuna gider. Bunun bir sonraki aşaması “insanın yeryüzündeki her (güzel) şeyi hak ettiği” düşüncesidir. Bu anlayışın dünyayı ve canlılığı getirdiği durum ortadadır. 

    “Altıncı büyük yokoluş”tan söz ediliyorsa eğer bunda insan üstenciliğinin payı yadsınmazdır.

    Bir başka canlıya kızım ya da oğlum demek sorundur Yeni Türkiye’de. Bu akla zarar durum akla ve bilime aykırıdır. Bu yalın gerçekliğe karşın bir başka canlının anası olduğunu ifade etmek yaptırıma uğrama gerekçesi olabilmektedir. Aradan geçen yüzyıllara karşın “engizisyon iş başında” demek abartı sayılır mı?

    Artık geçmişte kalması gereken insan üstünlükçülüğü sayıklamalarının içinde bulunduğumuz çağda bir kez daha diril(til)miş olması düşündürücü olduğu kadar ürkütücüdür. 

    Yobazlığın şaha kalktığı günümüzde bu ürpertici durumu “geri kalma kararlılığı” olarak da okumak olasıdır.

    Canlıların kardeşliği insanın ve bir parçası olduğu doğanın varlığını güvence altına alan anlayıştır. 

    Algılayabilene…

  • TARİH ATLASI

    Açılım 2.0 yeni ürünler verdi.

    Eli kanlı katilin “kurucu önder” olduğu yerde bu yeni ürünler şaşırtıcı olmadı.

    Dersim ve Seyit Rıza’yla başlayan hasat gelişti, serpildi.

    Amed üzerinden Amedspor hamlesi sahne aldı.

    Adı bile tartışmalı olan bu kulübe TFF bir üst lige çıkması için destek oldu mu bilemiyorum.

    Ama, yargının bile güdülenebildiği yerde bu olduysa şaşırılmaz.

    Amed neresi mi?

    Bugün bizim Diyarbakır olarak bildiğimiz yerin Bizans dönemindeki adıdır.

    Kimlik siyaseti, davranışlarında mantık ve tutarlılık aramıyor. Kendince belirlediği hedefe giden yolda yüzyıllar öncesine uzanıp, oradan kendisine ekmek çıkartmayı deneyebiliyor.

    Tarihsel yerleri göz önüne getirip, canlandırma yapmak tarihçilerin sıkça başvurduğu eylemdir. Geçmişi anlayabilmenin yollarından biridir. Tarihçi bunu yaparken o geçmişi bugüne taşımayı, adları bugünün sinsi oyunlarına aracı etmeyi aklından bile geçirmez.

    Buna karşılık, kimlik siyaseti kurnazları Bizans’ın Amed’ini bugüne taşıyarak kendilerine pay çıkartma çabası içinde olabilirler.

    Birkaç örnek!

    Bugün, Roma dönemindeki adlarıyla Milano’ya Roma Mediolanum ya da Paris’e Lutetia demeyi aklınızdan geçirebilir misiniz?

    Ya da New York’a kenti ilk kuranların koyduğu ad olan New Amsterdam demeye kalksanız başınıza neler gelir?

    Özetle, bugün Türkiye’de estirilen Amed(spor) fırtınası sporun kimlik siyasetine aracı edilmesinden başka bir şey değildir.

    Önünüze bir tarih atlası açıp geçmişte yolculuğa çıkmak hiç de kötü bir şey değildir.

    Ama, o tarih atlasında rastladığınız yer adlarını bugüne taşımaya kalkarsanız aklınızdan zorunuz olduğu izlenimi doğar en iyi olasılıkla.

    Aklınızdan zorunuz olmadan bu canlandırmada üstelerseniz bilin ki emperyalizmin koçbaşı olmayı göze almışsınızdır.

    Türkiye’de Norşin diye bir yer yok!

    Türkiye’de Dersim yok!

    Türkiye’de Diyarbekir ve Amed de yok!

    Buna karşılık, Türkiye’de giderek kabaran hain işbirlikçilik var!

  • AMEDSPOR KOÇBAŞIDIR!

    “Öcalan umuda, Ahmetler makama, Demirtaş yuvaya!”

    “Türk-Kürt-Arap kardeşliği”

    Bir Amedspor fırtınası es(tiril)iyor!

    Başka deyişle bir projenin koçbaşıdır Amedspor.

    Bir zamanlar, Diyarbakırspor vardı.

    İnişli çıkışlı olsa da Diyarbakırspor uzun yıllar ili ve bölgeyi temsil etmiştir.

    Bir de bakıldı ki yerinde yeller esiyor yılların Diyarbakırspor’unun.

    Bir el düğmeye bastı ve takımı ölüme terk etti.

    Neredeyse eş zamanlı olarak Amedspor ve Diyarbekirspor sahne aldı.

    Amedspor güncel yükselen değer olsa da diğerinin yükselişini görmek kimseleri şaşırtmamalı.

    İlkinin 10 yıl kadar önce başarısızlığa uğraması sonrasında Açılım 2.0 bir yılı aşkın süre önce yeniden dolaşıma sokuldu.

    Bu kez çıta çok daha yükseğe kondu.

    Eli kanlı katil “kurucu önder”liğe atandı.

    Böylesi sınırları zorlayan girişimin kitlelerin desteğine gereksinim duyduğu açıktı.

    Hemen her türlü olumsuzluğuna ve kirliliğine karşın futbol kitleleri etkileyen tılsımını koruduğuna göre tam sırasıydı bu çok tutulan oyunun yazının başındaki sözlerden oluşan zincire eklenmesi.

    Hemen her şeyin ve etkinliğin iktidar güdümünde olduğu Türkiye’de futbolun bu etkiden bağışık olduğunu akla getirmek bile olanaksızdır.

    Amedspor’u süper lige çıktığı için kutlamayan kişi, kulüp ve oluşum kalmadı.

    Kutlamaların önemli bölümü iktidara ve güncel duruma uzak kalma kaygısının ürünüydü.

    Bahçeli’nin sınırları zorlayan, geçmişten bugüne uzanan tutumunu hiçe sayan açılımcı ve Öcalancı söylemlerine kitlesel destek sağlamada önemli işlev görmeliydi Amedspor projesi.

    Projenin işlev gördüğü kuşkusuz. Ancak, kitlesel desteğe sağladığı niceliksel katkı ne düzeyde? Bu can alıcı sorunun yanıtı için bir süre daha beklemek gerekecek.

    Amedspor’un “kardeşliğe vereceği katkı” en iyi olasılıkla romantik bir yaklaşım.

    Romantizmin albenisine kapılanların “düşmanlık mı var da kardeşlik gereksin” sorusunu akla getirmemeleri içinde bulunduğumuz şu günlerde en azından şimdilik hoş görülebilir.

    Akla getirmekten kaçınılanı sormuş olarak hiç olmazsa tarihe not düşmüş olalım.

    Zaten boğazına kadar çamura gömülmüş futbolun siyasete araç yapılması eksikti. O da oldu.

  • İÇİNDEN TIR GEÇEN ŞEHİR(LER)

    Böyle bir aracı kente sokarsanız olacaklardan da sorumlu olursunuz.

    Geçen hafta İzmir’de bir tırın neden olduğu trafik cinayetinde üç vatandaş yaşamını yitirdi.

    Başka kentlerde durumun ne olduğunu gözlerimle görmesem de metropollerin içinde tırların cirit attığını öngörebiliyorum.

    Önceki belediye başkanımızın “slow citta” (yavaş şehir) tutkusu bilinmeyen bir şey değildi. Seferihisar’dan sonra İzmir’e de “slow citta metropol” unvanını kazandırdığını anımsadım birden.

    İzmir bir liman kentidir aynı zamanda.

    Liman üzerine farklı düşünceler ve öneriler olsa da bu kimliği İzmir’le bütünleşmiştir.

    Anımsanırsa, bizim yönetsel anlayışımızda limanlarla demiryolları bütünleşiktir. Daha doğrusu öyleydi. Günümüzde çoğu liman özelleştirmeye kurban gittiği için bu bütünleşme önemli ölçüde unutulmuştur.

    İzmir’in orta yerindeki limana hem yük hem de yolcu gelir. Yolcuda sorun yok. Ya yaya olarak çıkar limandan ya da bir tur otobüsüyle.

    Yükün limandan çıkması için iki seçenek vardır.

    Demiryolu ya da tır.

    Tır uzak ara önceliklidir.

    Trafiğe yük olduğu gibi kent estetiğine de zarar verir tır taşımacılığı.

    Unutulmamalı ki, tır ve kamyon taşımacılığı inşaatla birlikte Türkiye’nin önde gelen dokunulmazlarıdır.

    Yazarken belleğim gerilere götürdü beni.

    İzmir’e adım attığım yetmişlerin sonunda ve seksenler boyunca kente gelen ağır tonajlı taşıtların kente girişine belirli saatlerde izin verilirdi. Bu saatlerden önce gelenler girişte bekletilirdi.

    Şimdilerde anılarda kalan bu uygulama neden anımsanmaz?

    Adına UKOME denen iktidar denetimindeki kurum metropol ulaşımıyla ilgili pek çok karar alır. Ama, sıra kutsala gelince oralı olmaz, susmayı yeğler.

    Boşa gideceğini bilsem de “UKOME göreve” diye haykırasım geliyor.

    Olumlulukları sahiplenmekte gecikmeyen yönetimlerimiz iş olumsuzluğa gelince uyur gibi yapar.

    Ya da cinayetin adını kaza olarak koyar.

    İzmir’de geçen gün can yitimiyle sonuçlanan sözde kaza bunun tipik örneğidir.

    İmama uyan cemaat gibi ben de günah keçisi arayışına çıktım.

    Metropol yönetmek ayrı bir incelik ve işbirliği gerektiriyor.

    Bunu bir kuşun iki kanadına benzetmekte hata olmaz.

    Seçilmiş yerel yönetimle atanmış merkezi yönetim uzantısı!

    Belediye ve valilik!

    Bu ikili, özellikle İzmir’de kamu yararına bir uyum ve işbirliği içinde gözükmüyor.

    Belediye, bu konu beni ilgilendirmez diyerek kimi sorunlara sırtını dönerken valilik deyim yerindeyse belediyenin başarısızlığını amaçlayan bir tutum sergiliyor.

    Türkiye gibi şehirleri de kötü yönetimden kendini kurtaramıyor.

    Çözüm mü?

    Aklın yolu bir!

    Liman-demiryolu bütünleşmesini anımsamak!

    Bu da yetmez!

    Yaşama geçirmek…

  • İŞÇİNİN BAŞI SENDİKAYLA DERTTE

    1 Mayıs kutlu olsun!

    Kimi sayılarla başlayalım.

    Türkiye’de kayıtlı 16.7 milyon işçiden 2.4 milyonu sendikalıdır.

    Yüzdelik oran % 15’tir.

    Kayıt dışı da eklenirse bu oranın daha da düşeceği açıktır.

    Özel sektördeki sendikalaşma oranının % 5-6 olduğunu ekleyelim.

    İçi kararanlara, yararı olacaksa memurlardaki sendikalaşma oranını verelim.

    % 77!

    Bu oranda Memur Sen’in aslan payını aldığını söylersem canınız sıkılabilir.

    Ne yapalım ki gerçek bu!

    Özetle, Türkiye OECD ülkeleri arasında sendikalaşma oranının en düşük olduğu ülkedir.

    Sendikalaşmanın yüksek olduğu ülkelerdeki durum nedir diye sorulacak olursa “ne siz sorun ne ben söyleyeyim”.

    Türkiye’de üç büyük işçi sendikası konfederasyonu var.

    En eskisiyle başlayalım.

    Türk İş’in başkanı Ankara’nın orta yerindeki madenci eylemini basından duyduğunu söylemek yeterli olsa gerek.

    Hak İş iktidara yakınlığıyla ve tutkusuyla bilinir. Genel başkanı ancak milletvekili olanın koltuğunu boşaltmasıyla değişen sendikamsıdır Hak İş.

    Bugünkü genel başkan, oğlunun Merkez Bankası’nın dolandırması kuşkusuyla anılıyor.

    Bir yerde iktidara söz söylese saraya geldiğinde söyledikleriyle kendisini yalanlıyor.

    Sarı sendikayım diyor Türkçeye çevirirsek.

    DİSK!

    Adıyla, sanıyla önemli bir konfederasyon.

    Muhalif belediyelerde tatlı su sendikacılığıyla oyalanıyor.

    Ankara’da direnen madencilerin birkaç yüz metre uzağında bildiri dağıtabilen DİSK eyleme uğramaktan kaçınmayı başarabildi.

    Son günlerde, dağları aşan sorunlarla uğraşmak varken AB fonları töreninde boy göstermeyi yeğleyen bir DİSK gördük.

    Üç güçlü(!) konfederasyonun sendikacılık yapmadığı ortamda Gaziantep’te Mehmet Türkmen’in öncülük ettiği sendikacılık ve Ankara’da destansı başarı kazanan madenciler görüldü.

    Her iki eylemin öncülüğünü yapan sendikaların adlarının önünde “bağımsız” yazılı.

    Bence, bu 1 Mayıs’ın anahtar sözcüğü budur!

    Bağımsız sendikacılık özetlemeye çalıştığımız yozlaşmaya, gerilemeye çıkış yolu yaratabilir mi?

    “Bağımsız sendikacılığın” bayramı kutlu olsun…

  • BAĞIMSIZLIK DERSLERİ

    Yaşamın önde gelen değeridir bağımsızlık!

    Bağımsızlığın önemini anımsatanlara selâm olsun!

    Bağımsız Maden İş!

    Sendika ve örgütlenme yoksulu Türkiye’de sendikal savaşımın bir konfederasyon bulamamasına şaşırmıyoruz.

    En büyük ve en eski işçi sendikası Türk İş’in, yerine çivilenen, dut yutmuş başkanı madencilerin eylemini televizyondan öğrendiyse vay halimize!

    Sarı sendika Hak İş’in başkanı bir yerlerde sesini yükseltse de yolu saraya düşünce uysallaşıveriyor. Adı Merkez Bankası dolandırıcılığa karışan oğlunun diyeti diyelim.

    DİSK mi?

    Belediyelerdeki tatlı su sendikacılığına iyiden iyiye kaptırmış durumda kendini.  Bir de AB fonları tatlı gelmiş olmalı ki geçenlerde sayın genel başkan oralarda bir yerlerde boy gösterirken Ankara’nın orta yerindeki madenci direnişine yolunu düşüremedi. Dolayısı ile sendikacılık, hak, hukuk hak getire!

    Bağımsız Maden İş bu koşullar altında büyük iş başardı.

    Ders verdi demek abartı olmaz.

    İran dersi

    Bağımsız İran, yenilmezlik unvanlı emperyal saldırgana yüzyılın dersini verdi.

    Amacı, hedefi belirsiz haydut işin içinden nasıl sıyrılacağını bilemez durumda.

    Bağımsız davranabilen bir ülkenin başarabileceklerinin bir örneğiydi İran’ın başkaldırısı.

    İran’ın yanı başına dizilmiş sözde körfez devletçikleri efendiye bağlılığın kendilerini koruyamadığını son acı deneyimleriyle öğrendiler.

    Bu şeyh, emir, kral klanlıklarının bağımsızlığın değerini anladıklarını söylemek fazlaca iyimserlik olur.

    Medya dersi

    Cumhuriyet yazarı Mine Kırıkanat’ın sosyal medya paylaşımındaki “kılıç artığı” akıl almaz ilgi gördü.

    Kırıkkanat’ın cehaletime verin diyen üst perdeden özrü bile yetmedi!

    Çünkü, sorun “kılıç artığı” değildi.

    Fırsat bu fırsat yenilgi şampiyonu Kılıçdaroğlu’nu güzelleme yarışı hız kazandı.

    Kurdun kuzuyu ben yine de seni yiyeceğim demesine benzer bir durum yaşandı.

    Daha da kötüsü Kırıkkanat’ın gazetesi Cumhuriyet’in teslimiyetiydi.

    Yayın ilkeleri kılıfıyla yazarını aslanların önüne attı.

    Bu da bağımlılık dersi olarak geçti tarihe.

    Çoğu alanda olduğu gibi basında da bağımlılık önemli sorun.

    Baskı, kâğıt, dağıtım üçgenine sıkışan, bu üçgenden çıkmama kararlılığı gösteren Cumhuriyet bağımsızlığı unuturken, ona Sözcü ve Halk tv gibilerinin eklendiğini unutmamak gerek.

    Bağımsız Maden İş bir yandan üyesi olsun olmasın emekçilerin hakkını, hukukunu korurken diğer yandan da bağımsızlığın değerini anımsatmış oldu.

    Her geçen gün karanlığın koyulaştığı Türkiye’nin üzerine güneş gibi doğdu!

    Emeklerine saygıyla…

  • VİCDAN, CÜZDAN, DÜRÜSTLÜK, KILIÇDAROĞLU

    “Kılıç artığı” deyimi tartışmaya neden oldu. Deneyimli bir gazeteci eksik bilgiyle kullandığı deyim nedeniyle boy hedefi oldu.

    Edebiyatçı kişiliği de olan Mine Kırıkkanat kılıç sözcüğünün albenisine kapılarak hataya düştüğünü kamuoyuna duyurdu. Özür diledi. Konu kapanmalıydı.

    Öyle olmadı.

    Uykudaki Kılıçdaroğlu severler harekete geçti.

    Bunlar genelde soyla, sopla yatıp mezheple kalkanlardı.

    Öncelikle, Kılıçdaroğlu’nun dürüstlüğü üzerinden bir yaylım ateşle karşılaşıldı.

    Dünyada da böyle mi bilemiyorum!

    Bizdeki dürüstlük algısı cüzdan temellidir.

    Akçeli konularda lekeniz yoksa dünyanın en dürüst insanı olmanızın önünde en küçük engel yoktur.

    Başka deyişle, vicdan temizliği arayana rastlayabilene aşkolsun!

    Bilindiği gibi Kılıçdaroğlu kurucu partinin başına deyim yerindeyse paraşütle indirildi. Çirkin olduğu kadar FETÖ’cü bir kurguyla partinin başına atandı. Elbette, bu durumun kamuoyunca kabul görmesi için ön parlatma eksik edilmedi.

    Kılıçdaroğlu gerçekten dürüst müdür?

    Vicdan penceresinden bakalım!

    • Hem Seyit Rıza aşkıyla yanıp tutuşup hem de kurucu partinin başına geçmek nasıl tanımlanmalı? Hem Cumhuriyetçi hem derebeyci olmak olanaklı mı?
    • Cumhuriyetin Tuncelisi’ne Dersim demek hangi vicdanın gereği? Tunceli’ye Dersim demek bölücülüğün, yıkıcılığın önsözü değilse nedir?
    • “Laiklik tehlikededir diyemem” sözleri de beyefendiye ait olduğuna göre bugün gelinen noktada aynı düşünceyi korumadığına ilişkin tek açıklaması da olmadığına göre dürüstlüğü yeniden tanımlayalım mı?
    • Girdiği her seçimden ağır yenilgiyle çıkmasına karşın istifayı değil istifadeyi yeğleyen Kılıçdaroğlu’nun rejim değişikliği oylaması olan referandumda geçersiz oyların geçerli sayılması kararı karşısındaki sessizliği nasıl olur da dürüstlük sayılır?
    • TR 705 namlı emperyal uzantısını partinin baş köşesine yerleştirmek ve bunu yaparken en küçük rahatsızlık duymamak dürüstlük sayılır mı?
    • Mutlak butlan rüzgârına kapılmakta sakınca görmeyen, çevresine topladıklarıyla bu rüzgârın yaratacağı yıkım sonrasında koltuğuna kavuşma beklentisine girmek dürüstlükle nasıl bağdaştırılabilir?

    Örnekler saymakla bitmez!

    Yazının elverdiğince Kılıçdaroğlu’nu anımsatmış oldum.

    Bu saydıklarım üzerinden Kılıçdaroğlu’nu dürüstlükle etiketlemeyi sürdürecekleredir sözüm.

    Ne haliniz varsa görün!

    Onu yüceltmeyi ve parlatmayı sürdürün!

    Vicdanınız elveriyorsa…

    Not : Kılıçdaroğlu derebeyci yaklaşımını belirginleştirince soğudum kendisinden. Dile getirdiği çoğu düşünceyi de en sert biçimde eleştirdim. Tüm bunlar onun bu düşüncelerini dile getirmesini onaylamadığım anlamına gelmiyor. Parti kurabilir, var olan bir partiye katılabilir. Ama, kuruculukla bağdaşmayan bu düşünceleri CHP’de dile getiremez. Dürüstlükle bağdaşmaz bu durum her şeyden önce.A

  • İRAN’DAN SANCHEZ’E

    İran’ın ABD-İsrail saldırganlığına kararlı direnişi ders niteliğindedir.

    Vietnam’daki yenilgisine aldırmadan sınır ve kural tanımaksızın haydutluk yapan, yenilmez sanılan ABD-İsrail sonunda bu unvanını yitirme noktasına geriletildi İran tarafından.

    Hemen her zaman olduğu gibi İslam ülkeleri İran’a yönelen emperyalist saldırıyı görmezden gelerek olanlardan İran’ı sorumlu tutmayı yeğlediler. Dinleri islâm olsa da imanları evanjelizmdi.

    Buna karşılık, İran bölgeye ve dünyaya umut aşısı oldu.

    Pedro Sanchez

    Saldırganlık bölge dışından bir ülkenin önderi tarafından kınandı.

    On yıllardır emperyalist ABD-İsrail saldırganlığı karşısında sessiz kalan Avrupa belki de böylelikle ilk kez karşıt ses çıkarttı.

    İspanya başbakanı Pedro Sanchez hakkın, hukukun ve umudun sesi oldu. Bu tutumunu Gazze’den bu yana kararlılıkla sürdürmekle yetinmedi, ilerletti.

    Berlin Duvarı’nın yıkılması sonrasında tek kutupluluğa evrilen dünyada Avrupa’nın soğuk savaş döneminde denge unsuru olan sosyalist-sosyal demokrat partileri akıllara durgunluk veren bir savrulma yaşamıştı.

    Pek çok örnekten birisi olan İngiliz İşçi Partisi’nin Tony Blair önderliğinde sergilediği emperyal saldırganlığa katılım ve savaş ganimeti paylaşımcılığı çok şey anlatmaya yeter de artar.

    Kimliğini, kişiliğini ve çizgisini yitiren Avrupa solu sağcılaşınca Avrupa’nın pek çok ülkesinde “aşırı sağ” partilerin güçlenmesi için eşsiz bir fırsat doğmuş oldu.

    Ekonomik ve sosyal kazanımları gerileyen geniş kitleler sırtlarını dayayacak sol bulamayınca denize düşenin yılana sarıldığı gibi faşizan özelliklerini sergilemekten geri durmayan kimi sağ partileri tutunacak dal olarak gördüler.

    Avrupa sağının korkusu : Pedro Sanchez

    İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in kararlı çıkışı Avrupa ölçeğinde yaygınlaşırsa meydanı boş bulan ve yokluktan yararlanan aşırı sağ partiler zora girecektir. Avrupa’da solun olması gereken kimliğe bürünmesi yükselişini tepkiye borçlu olan sağı seçmen gözünde gereksiz kılabilir.

    Olası böylesi bir gelişme hem yaşlı kıta hem de dünya için önemli kazanım olacaktır.

    Sanchez’e eşi üzerinden saldırı

    Pedro Sanchez’in çoğu kimsece beklenmeyen kararlı duruşunun yarattığı rahatsızlığı görmek için çok beklemek gerekmedi.

    İspanyol aşırı sağının önde gelen partisi VOX ile yakınlığı bilinen Hazteoir hareketi Sanchez’e eşi üzerinden savaş açmakta gecikmedi. Sanchez’in eşi Maria Begona Gomez Fernandez’e yönelik 24 yıl hapis istemli davanın önde gelen savunucusu Hazteoir’in Sanchez’in önünü kesme görevini üstlendiği anlaşılıyor.

    Bu suçlamadan önemli bir şey çıkmayacağı açık olsa da Sanchez’in yıpratılması amacıyla kullanılacağı açıktır.

    Sanchez bize de elverse…

    Son zamanlarda, kurucu parti CHP’nin de Sanchez’le yakınlaşma içinde olduğunu gözlemliyoruz. Olumlu bir gelişmedir.

    Sanchez’den daha çok etkilenmesi, böylelikle kimi konulardaki politikasını gözden geçirmesi yararlı olacaktır.

    Bilindiği gibi İspanya ayrılıkçılık konusunda son derece deneyimlidir. Önce silahlı ETA terörü, onu izleyerek Katalonya ayrılıkçılığı. Tüm bu zorlukları geride bırakmış ülkenin, İspanya’nın bu sorunla uğraşan Türkiye’ye yapacağı rehberliğin değerli olacağı olduğu kuşkusuzdur.

    Bir yanıyla doğru yerde durmak diğer yanıyla Türkiye’nin ivedi sorunu olan iktidar değişikliğini kolaylaştırmak için yararlı olacaktır bu rehberlik.

    Kurucu partinin özüne dönmesi için de önemli bir katkı olacağı kuşkusuzdur.

  • ÇOCUKLARIN CUMHURİYETİ

    Kurtarıcı, kurucu ve devrimci Mustafa Kemal biyolojik baba değildir. Ancak, soyadı olarak aldığı Atatürk’ten de anlaşılacağı gibi bütün Türklerin babasıdır. Çocuk sevgisi de tartışmasızdır O’nun.

    Yakın çevresindekilere yaşı ne olursa olsun “çocuk” diye seslenmesi çocuk sevgisinin diline yansımasıdır.

    Tüm çocuklara ilgisinin ve sevgisinin yanı sıra kimsesiz çocukları sahiplenerek evlat edinmesiyle de bilinmiştir Atatürk.

    Sabiha Gökçen, Ülkü Doğançay, Ayşe Afetinan, Nebile, Rukiye Erkin, Zehra (Zühre), Abdürrahim Tunçak, Sığırtmaç Mustafa (Demir) Atatürk’ün manevi evlatlarıdır. Eğitimleri, öğretimleri, ülkeye, insanlığa yararlı bireylere dönüşmeleri ve hatta yuva kurmaları Atatürk’ün desteğiyle olmuştur.

    Top sesleri Ankara’dan işitilirken öğretmenler kongresinin yapıldığı ya da 1921’de müzecilik yasasının çıkartıldığı bilinmez değildir.

    Milli Mücadele’nin hemen sonrasında Cumhuriyet’in kurulmasına aylar varken Dr Mehmet Fuat (Umay)’ın savaşın yorgunluğunu atamadan Çocuk Esirgeme Kurumu’nun kuruluş mayası olsun diye ABD’ye bağış toplamaya gittiği kitaplarla, yazılarla bilinir kılınmıştır.

    BİR ÇOCUK DOSTU : DR MEHMET FUAT UMAY

    Ülkenin geleceği çocuklar için verilen Milli Mücadele’de çocuklar unutulamazdı. Kaynaklar özenle incelendiğinde buna ilişkin bilgilere ulaşılabilmektedir.

    Türklerin 238 yıllık gerilemesine son veren Sakarya Savaşı sonrasında, 11 Kasım 1921’de Ankara Hipodromu’nda Himayei Etfal Cemiyeti (sonradan Çocuk Esirgeme Kurumu) yararına düzenlenen at yarışlarını izleyen Gazi’nin yanı başındaki çocuğun göğsündeki bantta yer alan yazı anlamlıdır :

    “Hasılatı yetim içindir. Diriğ etmeyiniz”

    Elde edilen gelir babasız çocuklarındır. Sakınınız.

    Bu bir çift söz anlamlı olduğu kadar geleceğe yatırımın savaş sırasında unutulmadığının belgesi gibidir.

    Büyük Taarruz’a 3 ay kala (31 Mayıs 1922) Ankara’da yine benzer amaçla düzenlenen Çiçek Bayramı, Babasızlar Bayramı olarak da adlandırılmış.

    Bu etkileyici olay da gelecekte çocuklar için yapılacakların habercisi gibidir.

    23 Nisan, 1927’de Himayei Etfal Cemiyeti öncülüğünde Çocuk Bayramı olarak kutlanmaya başlamıştır. 1929’dan sonra 23 Nisan’ı kapsayan hafta Çocuk Haftası olarak belirlenmiştir.

    Çocuklarımızı koruyamama suçluluğuyla sarmalandığımız bugünlerde de çocukların cumhuriyetinin yaptıklarına bakmakta yarar var. Sanal dünyaya çok zaman ayıran çocukları bu aşırılıktan kurtarmanın yolu elbette yasaklama olmamalı. Tıpkı, okulda şiddeti önlemenin kapıya dikilen polislerle olanaklı olmayacağı gibi.

    Spor, sanat, müzik ve akla gelebilecek başka etkinlikler çocukları olumsuzluklardan korumanın etkili araçları. Moda deniz kulübünün açılışında çocukların güçlü varlığı elbette rastlantı değil.

    Geçtiğimiz günlerde önce Şanlıurfa’da ve hemen onu izleyerek Kahramanmaraş’ta yaşanan ve geleceğimizi aramızdan alan iki üzücü olaydan sonra Cumhuriyet’e yaşamları boyunca dost olmamışların “kutlamalar yapılmasın” çıkışı işitildi. Kutlama kavramının çalgılı, çengili etkinliklerle özdeş tutulmasından yararlanan bir çıkıştı.

    Kutlama, kut kökünden türetilmiş bir sözcük. Kut’un bir anlamı da “mutluluk”. Elbette yastayız. Ama, yasta olmak 23 Nisan’a anlam katan geçmişe borcumuzu ödemeye engel değildir. Mutluluk gereği kutlama başka yasa gölge düşüren kutlama başkadır.

    23 Nisan kutlu olsun.

    Not : Yazıdaki görseller Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı yayını “Fotoğraflarla Atatürk : Bir Ömür, Bir Cumhuriyet”, (2025, Ankara) kitabından alıntılandı.