SİENA

Gerçek anlamda bir UNESCO mirasında olduğunuzu aklınızdan çıkartmamalısınız Siena’da. Korunmuş yapılar ve tarih insanın kendisine saygısının kanıtları olarak dimdik ayakta bu kentte.

 

İtalya’nın bir çok yerinde olduğu gibi Siena’da da var oluş Etrüsklerle tarihleniyor. Sonrasında Siena İmparator Augustus döneminde 28 Roma kolonisinden birisi olmuş. Jül Sezar onuruna kentin mahallelerini birleştiren Sena Julia hiç değişmemecesine kente ad olmuş.

Roma’nın çöküşü sonrası Siena’da sırasıyla Lombard ve Fransız egemenliği dönemleri yaşanmış.

Siena X. yüzyılın başında Fransa’yı Roma’ya bağlayan kutsal Francigena Yolu’nun önemli uğrak yerlerinden birisiymiş. Bu dönemde kendisini gösteren ticari, tarımsal ve ekonomik gelişme Floransa ile rekabet ve buna bağlı olarak da çatışma anlamına gelmiş. Bu gelişmelere koşut olarak Siena bir banker kentine de dönüşmüş. Siena, 1260’da Montaperti savaşında Floransa’yı yenilgiye uğratmış.

1348’deki Kara Ölüm Veba salgını Siena Cumhuriyeti’nin çöküşüne giden yolun ilk taşlarını döşemiş. İzleyen dönemde Siena’ya egemen olan Mediciler “Yeni Devlet” dönemini başlatmış. Eskil dönemden bugüne ulaşan tek yapı 1624’te yeniden yapılandırılan bankacılık markası olan Monte dei Paschi Siena olmuş.

Siena denizden 322 metre yükseklikte, 55 bin nüfuslu bir kent. Çağı yaşayan bir Ortaçağ kenti demek uygun düşer.

Diğer İtalyan kentlerindeki uygulama burada da bozulmuyor. Otobüsten kent merkezinden uzakta iniliyor. Merkeze yürüyerek gitmekten başka seçenek elbette yok! Doğrultumuz kentin kalbi Campo Meydanı!

Dar sokaklardan ilerlerken bazı evlerin üzerindeki hayvan kabartıları dikkatimizi çekiyor. Anladığımız kadarıyla salyangozlar mahallesinden geçmekteyiz. Leopar, kaplumbağa ve dişi kurt gibi başka hayvan dostlarımızın adını taşıyan mahalleleri olduğunu öğreniyoruz Siena’nın. Dar sokaklardan ilerleyerek Siena’nın kalbine, Campo Meydanı’na erişiyoruz. Kuşbakışı deniz kabuklusu biçiminde olan eğimli bir alandayız. Zemin taşları güneş ışınları biçiminde yerleştirilmiş. Yol boyu kendisini gösteren atmosfer meydanı görmemizle birlikte katmerleniyor. Farklı bir dünyaya adım atmış gibiyiz.

Karşımızda görkemli Torre del Mangia selamlıyor bizleri. Türkçeye Savurgan Kulesi olarak da çevrilebilecek kulenin yüksekliği 88 metre. Siena Katedrali ile eşit yüksekliği kilise-devlet eşitliğini yansıtıyor. Kulenin adına dönecek olursak ilk çancısı Giovanni di Balduccio tüm kazancını Siena tavernalarında yiyip içmeye harcadığı için yapımı 1348’de tamamlanan bu benzersiz kulenin adı bu şekilde anılır olmuş. Cremona’daki Torrazzo Kulesi (113 metre) ve Bologna’daki Asinelli’den (97 metre) sonra İtalya’daki üçüncü yüksek eski kuledir. Nefesine güvenen 400 basamak tırmanıp Siena’ya bir başka bakabilir bu görkemli kuleden.

Kulenin komşuluğunda Pallazzo Pubblico/Comunale (Belediye) yer alıyor. Meydanın ilk yapısı. Yapımına XIII. yüzyıl sonunda başlanmış. Yarım daire biçimli meydan çepeçevre ortaçağ yapılarıyla donatılmış. Hemen tümünün altında kafe-lokanta var. Merkezine doğru çukurlaşan yarım daire biçimli meydanı izlemek için bire bir mekanlar.

Meydanın ortasını süsleyen mermerden yapılma Gaia Çeşmesi görmezden gelinecek gibi değil. Yine mermerden yontulmuş pek çok kabartı arasında Adem ve Havva’nın yaratılışı, Cennet’ten kovuluşları ve Madonna ve Çocuk en çok dikkati çekenler.

Campo Meydanı her yılın 2 Temmuz ve 16 Ağustos günlerinde önemli bir etkinliğe sahne oluyor. Palio denilen at yarışları yerel olmakla birlikte küresel üne sahip. Siena’nın 17 mahallesi kendi en iyilerini seçerek bu iki yarışa gönderiyorlar. Doksan saniye süren yarış için hazırlıklar haftalar öncesinden başlıyor. Campo Meydanı’nın zemini yarışa uygun duruma getiriliyor. Biniciler ata eyersiz olarak biniyorlar. Özgün bir at yarışı olan Palio’nun beceri gerektiren bir spor olduğuna kuşku yok. Meydana yürürken kimi evlerin üzerinde gördüğümüz hayvan kabartıları anlamını bulmuş oluyor. Siena mahalleleri çoklukla hayvanların adıyla anılıyor.

Siena’nın Campo Meydanı’na açılan dar sokakları da yürünmeye değer bir atmosfer sunuyor korunmuş mekan meraklılarına.

Kente özgü bir tür macun olan Pan Forte denenmeye değer. Kurutulmuş meyvelerin içine kuruyemiş karıştırılarak hazırlanıyor. Cezeryeye benzer tatlı bir yiyecek.

Siena’da görmeye değer bir başka yapı Santa Maria Assunta Katedrali. Siena Duomosu. Yapımı çağına göre oldukça kısa sürmüş. 1229’da başlayan inşaat 1300’de tamamlanmış. Gotik biçemli katedralin oymalı-kakmalı mermer işçiliği de hayranlık uyandırıcı. Gündüzleri taşlaşıp, geceleri canlanarak katedrali kötülerden koruyan gargoylların yanı sıra bir İtalya klasiği olan Dişi Kurt ve Remus-Romulus burada da eksik değil! Her ne kadar Roma’nın simgeleri olsalar da; İtalya’nın hemen her kentinde boy göstriyor oluşları bir bakıma İtalyan varlığının simgesine de dönüştüklerini n göstergesi midir diye sormadan edemiyor insan!

Geceleme kentimiz olan Montecatini’ye doğru yola çıkarken Siena’daki akıl hastanesinin önünden geçiyoruz. İnsanları deli edenin bu kent mi yoksa başka kentlerin delilerinin iyileştirildiği bir mekan mı sorusuna yanıt bulamıyoruz.

MONTECATİNİ
Toskana’da bir kaplıca kasabası. Yirmi bini aşkın nüfusuyla dingin bir kent! Geceleme yerimiz olduğu için gün batımında varıyoruz.

Montecatini’ye. Tepesindeki kale bir zamanlar güç savaşlarına sahne olduğunu düşündürüyor. XV. ve XVI. Yüzyıllarda yörenin egemenleri kendi halinde görünen bu kaplıca kentini ele geçirme çabası içinde olmuşlar.

Kasaba sokaklarında yapılacak kısa bir yürüyüş ilk bakışta hesaba katılmayacak bu İtalya köşesinde güzelliklerle buluşmaya fırsat verebilir.

Kaplıcasıyla iyilik dağıtan Montecatini Floransa sayfiyesi olarak da işlev görmekte!

Gecelemeye, günün yorguluğunu atmaya geldiğimizi sandığımız şirin bir kasabada kimi güzelliklerin varlığını başımızı dışarı çıkartmasak, adımımızı sokağa atmasak elbette anlayamazdık!