BELGRAD-İZMİR HATTI

Dinlencede ülkeden uzak olmakta hiç bir sakınca yok! Hele hele, “Kahkaha atan kadın iffetsizdir!” diyen ama aynaya bakmayı unutanların sözünün geçtiği bir ülkede yaşıyorsanız! Dönüp dolaşıp kürkçü dükkanına geldiğinizde gecikmeli de olsa bu incilerden haberdar oluyorsunuz. Bir de Türkiye’nin bir seçime gitmekte olduğunu fark ettik bu vesileyle. Havalanındaki seçim sandıklarını görmesek inanamakta güçlük çekebilirdik!

Gezeceğiniz yeri önceden çalışınca uçağınız teker koymadan önce kenti gözden geçirme şansınız olabiliyor. Sava’yla Tuna’nın buluştuğu kent Belgrad’a inerken St Sava Katedrali’ni, Kızılyıldız ve Partizan stadları ile onlara eklenen mavi ve yeşili fazlasıyla fark edebildik.

Yetmiş yedi bin kilometrekare yüzeyde 7.5 milyon insan barındıran Sırbistan minyatür bir ülke. Başkent Belgrad göreceli olarak büyük bir kent. Her 5 Sırptan birisi burada yaşıyor. Buna karşın çılgın insan hareketleri gözlemlenmiyor bu kentte. Belki de bu nedenle, Belgrad metrosuz bir şehir. Otobüs, tramvay ve bizler için tarihte kalmış olan troleybüs kitle taşımacılığı için fazlasıyla yetiyor. Dolmuş, korsan taksi ya da halk otobüsü gibi akılla açıklanması olanaksız taşıt araçlarına rastlanmıyor Belgrad’da.

Yapılaşma Eski Kent tarafına neredeyse sokulmamış. Sava’nın batısındaki Yeni Belgrad’daki yükek yapılaşma hiç de albenili görünmüyor.

Kentin korunan eski tarafıyla modern yapılaşmaya açılmış olan yeni bölgesindeki ortak özellik doğal ve tarihsel dokunun özenle korunmuş olması. Çevresi yeşil alanlarla bezeli geniş bulvarlar ve caddeler sanki bir kaç yüz yıl sonrası gözetilerek tasarlanmış izlenimi veriyor.

Ülkemizdeki kuş bakışı kent görünümlerini kanıksamıştık. Belgrad yolculuğu bu derdimizi depreştirdi. Hem İzmir’de hem de İstanbul’da denizin mavisine karışan karanın beton rengi utanç duygumuzun harekete geçmesinden başka işe yaramamış oldu.

Bu muydu insanlık?

Bu muydu uygarlık?

Bu muydu gelişmişlik?

Bu beton denizinin bir işlevi vardı kuşkusuz! Patlayan inşaat sektörü, krizlerle yaşamaya alışık bir ülkeyi 15 yıla yakın bir zaman aralığında krizden uzak tutmuş, istikrara kavuşturmuştu!

Her yılın bu aylarında şu kadar günlük suyu kaldı denilen büyük kentlerimizle karşılaştırıldığında Belgrad su varsılı bir şehir. Su bolluğuna iklim koşulları eklendiğinde Belgrad’ın yeşil-mavi varsıllığı anlaşılabilir!

Buna karşılık İzmir ya da İstanbul’un yeşil yoksunluğu nasıl açıklanabilir?

Son bir kaç gündür tanıklık ettiğim manzaralar bir kez daha başımın önüme eğilmesine yol açtı!

İnsanlık tarihinin önemli köşe taşlarından birisi olan Bereketli Hilal’e yakıştıramadın gördüklerimi!

Ceyhun Balcı, 30 Temmuz 2014