15 Temmuz Darbe Girişimi’nin paçalarından akan beceriksizlik ve öngörüsüzlük önde gelen ilgi konusudur. Bunu dar bir çevrenin kısıtlı girişimine ve buna bağlı katılım eksikliğine bağlamak akılcı gibi görünüyor. Örneğin, hava kuvvetlerine mecbur olan darbe girişimi hava kuvvetlerinin komutasını bir düğünden alarak önünü açmaya çalışıyor. Durum böyle olunca da darbeyi olması gereken zaman yerine hiç olmayacak akşam ve gece saatlerine sıkıştırmak zorunda kalıyor.
Bir numara artık belli! Önceki Hava Kuvvetleri Komutanı Akın ÖZTÜRK! Balyoz kumpası sırasında orgeneralsiz kalan hava kuvvetlerine liyakatsiz biçimde aceleyle komutan yapılmıştı. Bu önemli ayrıntı sıcağı sıcağına ilgi çekse de zamanla unutulmuştu. Geçen yıl kuvvet komutanlığını bıraksa da YAŞ üyeliği üzerinden bu yıl emekli olmak üzere görev süresi uzatılmıştı. FETÖ bağlantısı göz önünde olan bir kişilikti.
Darbe girişiminin esas oyuncularına ilişkin bilgiler çok geçmeden dikkatimize sunulacaktır. Bunları bir yana bırakıp darbe girişimi yapıldığında Türkiye neredeydi ve nereye yöneliyordu saptamasını yapalım.
Bu darbe girişiminin aydınlatılmasıyla birlikte yanıt bulmaya aday bir başka soru da Rus uçağının düşürülmesidir. Rus uçağının düşürülmesiyle başlayan Türk-Rus gerilimi bir yandan ekonomik yıkıma yol açarken diğer yandan da Suriye’deki duruma çıkarları bakımından müdahil olamayan Türkiye’nin terör ithalatını körüklemişti.
15 Temmuz’da Türkiye!
• Türkiye Rusya ile ilişkilerini hızla düzeltme yolundaydı. Bunun ekonomik ve siyasi getirileri öngörülür olmuştu. Öyle ki, Rus Devlet Başkanı Putin’in Başdanışmanı Avrasya kuramcısı Alkesandr Dugin Ankara’daydı. Doğrudan hükümet yetkilileriyle görüşme ve görüş alış verişi içindeydi.
• Suriye ve Mısır başta olmak üzere Irak ve İran gibi bölge ülkeleriyle ilişkilerin düzeltilmesi, Suriye’deki yanlış politikadan dönülmesiyle hem ayrılıkçı terörün Suriye ayağının üstesinden gelinmesi hem de dinci terörist akışının kesilmesi yolunda umutlar belirmişti.
• Doğu ve Güneydoğu’da teröre karşı başarılı olan asker-polis ikilisinin uyumlu çalışmaları şehitlerin üzüntüsünü biraz olsun hafifletmekteydi.
• Uzunca süredir dile getirilen TSK içindeki FETÖ yapılanmasının üzerine gidileceği; kumpas davalarını kurgulayanların yolun sonuna geldiklerine ilişkin belirtiler her geçen gün güçlenmekteydi. Önümüzdeki günlerde toplanacak YAŞ’ın kangrene dönüşmüş bu soruna nihayet neşter vurması bekleniyordu.
Yukarıdaki gelişmeleri birkaç sözcükle özetlemek gerekirse Türkiye, başındaki olumsuz yönetim unsurlarına ve onlardan kaynaklanan sorunlara karşın hiç olmazsa dış siyasette ve onunla bağlantılı iç güvenlik sorunlarının çözümünde önemli ve olumlu bir yön değişikliği içindeydi.
15 Temmuz Darbe Girişimi’nin bir numarası ve ona eklenen kimi adların FETÖ bağlantısı konusunda kuşku yoktur. Önceki darbelerde ve darbe girişimlerinde olduğu gibi 15 Temmuz Darbe Girişimi’nde de FETÖ unsurlarına eşlik eden başkaları vardır. Ancak, girişimin omurgasını Atlantikçi FETÖ oluşturmuştur.
Hava kuvvetleri ve jandarma güçleri içinde zemin bulan girişim bu sayede kendini göstermiş olsa da sonuç almaktan uzak biçimde saman alevi gibi yanıp sönmüştür.
Bu durumu fark eden RTE halkı sokağa indirebilmiştir. Bu gelişme yobaz gövde gösterisine yol açmış; darbe girişiminde en küçük sorumluluğu olmayan gencecik askerlerin vahşice katledilmesi görüntülerine yol açmıştır.
Sonuç olarak, kimilerinin öne sürdüğü gibi darbe girişimi doğrudan RTE’nin kurgusu değildir. Ancak, sonuçta ortaya çıkan tablo RTE’ye güç vermiştir. Bu nedenle de ülkenin ortaçağa yolculuğu hız kazanabilir, RTE’nin Başkanlık hayali gerçekleşmesi söz konusu olabilir.
Diğer yandan, Rusya ile ilişkilerin düzelmesine bağlı olarak toparlanması beklenen turizm başta olmak üzere diğer ekonomik alanlar darbe girişimiyle ağır yara almıştır. Sonuç alamamış olsa da, büyük kentlerinin göklerinde alçaktan uçan jetler; bombalanan meclis ve başka önemli yerler turizmin yara alması için yeterli ve akılcı gerekçelerdir.
TSK’dan uzaklaştırılmaları savsaklanan FETÖ bağlantılı askerlerin ilişiklerinin kesilmesi hızlanacaktır. YAŞ’ta yapılacaklar darbe soruşturması kapsamında yerine getirilecektir. Geçmişte de örnekleri az değildir. Bu gibi durumlarda kurunun yanında yanacak yaşlar da olacaktır.
15 Temmuz gecesi çakma Balyoz İddianamesi’ni yazanların sahneye çıktıklarını söylemek mümkündür. Kendi meclislerini bombalamaları, kendi insanları üzerine ateş açmaları göz önüne alındığında bir bakıma kendilerini ele verdiklerini söylemek gerekir.
Yapılması gerekenleri savsaklamanın yaratması olası trajediye de tanık olundu bu son darbe girişimi sürecinde. Yıllardır var olan sorun hep halının altına süpürülmüş ve aymazlıkla geçiştirilmiştir. Yaklaşan YAŞ’ta defterlerinin dürüleceği kesin olanlar son bir sıçramayla kendi durumlarını kurtarmayı denemişlerdir. Başarısızlığa uğramış olsa da; bu kalkışmanın açtığı yaranın izi kolay silinmeyecektir. TC Genelkurmay Başkanı’nın yanı başındakilerce ele geçirilip, bir süreliğine de olsa alıkonulmuş olması önemsenmesi gereken bir gelişmedir. Başta Genelkurmay Başkanı olmak üzere kuvvet komutanlarının bulundukları konumları bırakmaları gereği doğmuştur.
Yazıya konu olan soruya dönersek!
Bu darbe girişimi Türkiye’nin dış siyasetteki olumlu yön değişikliğini aksatırsa/geciktirirse Atlantikçi tarafa yaramış olacaktır.
Diğer yandan, gücünü pekiştiren bir RTE önündeki engelleri aşmada yeni kolaylıklara kavuşabilir. Bu bakımdan darbe girişiminin RTE’ye yarar sağlaması şaşırtıcı olmayacaktır.
Bu noktada ne yapmalı?
Biraz zahmet olacak! Ama, RTE’nin kendi konumuyla ilgili değişikliklere izin vermemesi gereken güçler de ayağa kalkmalıdır!
Her zaman olduğu gibi zahmet, emek ve çaba gerekiyor!
Ceyhun Balcı