Ülkemizin iz bırakan hukukçularından birisiydi. 1990’dan bu yana ondan yoksunuz! Gerçek bir hukukçu olmasının yanı sıra inançlı ve tutkulu bir Kemalistti. Bu özelliği onun ADD kurucuları arasında yer alması sonucunu doğurdu.

Yokluğunun yıldönümünde onun bilinen özelliklerini sıralamak yerine adının geçtiği bir önemli belgeye, 1961 Anayasası’na getirmeli sözü. Anayasa halkoylaması eğik düzleminde olduğumuz bugünlerle de uyuşan bir tarihe not yazısı çıkabilir ortaya.

Çok bilinen bir şey değildir.

27 Mayıs olur olmaz İstanbul’dan iki askeri uçak havalanır. Birinin yönü İzmir’edir ve boştur. Oradan alacağı emekli general Cemal GÜRSEL’i Ankara’ya götürerek hareketin başına geçirir.

Ankara’ya uçan diğer uçağınsa yolcuları vardır. Sıddık Sami ONAR ve Hıfzı Veldet VELİDEDEOĞLU yolcular arasındadır. Ankara’ya indiklerinde onlara Bahri SAVCI ve Muammer AKSOY da katılır.

Devrimi yapanların bu seçkin hukuçu topluluğundan tek isteği olur.

“Bize öyle bir Anayasa yapın ki; bir daha böyle bir müdahaleye gerek kalmasın!”

Hızla yerine getirilir bu istek! Ortaya çıkan eser dünya anayasalar tarihinde kendisine seçkin bir yer bulacak denli değerlidir.

Kuruluşun sancılarını geride bırakmış, ancak devrimleri kökleştiremeden “çok parti” görünümlü gerileme dönemine yakalanmış Türkiye bu Anayasa aracılığı ile ilerleme yoluna devam edebilecektir.

1990 yılının 31 Ocak günü Ankara’nın karına al kanı düşen Muammer AKSOY’un yaşamına sığdırdığı sayısız başarıdan birisi de 1961 Anayasası’nı hazırlamak ve hazırlayanların sözcülüğünü yapmış olmaktır.

Bir kaç ayrıntıyla yazıyı bağlayalım!

Bu emekçi dostu 1961 Anayasası Zonguldak, Sakarya ve Kocaeli gibi işçi yatağı kentlerimizden EVET alamamıştır.

İlginç bir başka bilgi de 1961 Anayasası’nın, son zamanlarda Cumhuriyetçi duruşlarıyla öne çıkan İzmir, Aydın ve Muğla’dan da onay alamamış olmasıdır.

Anayasa yapmanın/değiştirmenin parmak hesabına dayandırıldığı, kameralara sırıtarak ve çıkışarak açık oy kullanmaya indirgenebildiği günümüz Türkiye’sine bundan 50 yıl önce çok değerli bir Anayasa yaparak ve hiç bir karşılık beklemeden hizmete sunanlar arasında yer alarak adını tarihe altın harflerle yazdırmış Muammer AKSOY’un yüce anısına saygıyla…

Ceyhun BALCI

Yazıya konu bilgiler Eski İzmir Milletvekili Kemal ANADOL’un 21 Ocak’ta İzmir Barosu’nda yapılan Anayasa’yı Tartışıyoruz etkinliğinde yaptığı konuşmadan derlenmiştir.