İlk kez geçen sefer Cumhurbaşkanı’nı seçmiştik. Bu kez de bir ilk olarak yetkileri ve konumu farklı bir Cumhurbaşkanı seçmek için sandığa gidiyoruz. CB adaylarından birince ilk turda geçerli oylarda % 50 oranı aşılamazsa 8 Temmuz’da bir kez daha sandık başında olacağız. Milletvekili seçimleri ise 24 Haziran’da bitmiş olacak.
Başkanlık sistemine geçişin oya sunulduğu 2016 referandumunda mühürsüz oy pusulalarının da geçerli sayılması gibi maç sırasındaki kural değişikliğine eşdeğer bir durum yaşanmıştı. Özellikle, siyasi partilerin duyarsızlığı ve aymazlığı nedeniyle bu skandal geçiştirilmiş ve referandum RTE’nin arzuladığı şekilde sonuçlanmıştı. Bu durumun bir kez daha tartışmaya yol açmaması amacıyla yasa değişikliğine gidilmiş ve mühürsüz oyların da geçerli sayılabilmesinin önü açılmıştır. Bu seçimlerdeki bir başka ilke örnektir.

MÜHÜRSÜZ OY PUSULALARI

Seçimlere ilişkin kuralların yer aldığı kitapçıkta yer alan “Hangi oy pusulaları geçersiz sayılmaz!” başlıklı bölümdeki şu tümce çok ilginç.

“Yetkili seçim kurulları tarafından gönderilen ve Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu filigranı bulunan oy pusulalarının arkasının sandık kurullarının ihmaliyle mühürlenmemiş olması”

Gülünç ve bir o kadar trajik bir ifade.

Oy pusulalarını ve oyların içine konulacağı zarfları mühürlemek sandık kurulunun ilk yaptığı işlerden birisidir. Bu işlemin ihmalle açıklanacak denli ayrıntı sayılması söz konusu olamaz. Seçim günü oy verme işlemi saat 8’de başlarken sandık kurulları saat 6.30’da toplanır ve seçime ilişkin son hazırlıkları tamamlar. Oy pusulaları, zarflar ve seçmen listesinin yer aldığı çuval uygun koşullarda ve şahitlikte açıldıktan sonra yapılan ilk iştir bu gereçleri saymak ve tutanak altına almak. Bunun hemen sonrasında mühürleme işlemi tamamlanarak oy verme işleminin başlanması beklenir.
Özetle, bu yasal düzenleme “minareyi çalmaya kararlı olanların kılıf hazırlığı” anlamına gelmektedir. Bu nedenle, öncekilerde olduğu gibi bu seçimlerde de oylarımıza, sandıklarımıza ve her türlü yazılı, basılı gerece sahip çıkmak olmazsa olmaz önceliğimiz olmayı sürdürmelidir.

SEYYAR SANDIKLAR

Bu seçimdeki bir başka ilk hasta, engelli ve yaşlı seçmenlerin oy vermesini kolaylaştırmayı amaçlayan “SEYYAR SANDIK” uygulamasıdır. Her ne kadar sayıları fazla olmasa da bu sandıklara da göz, kulak olmak ve özellikle bu sandıklardaki müşahit görevini göz ardı etmemek gerekir. İzleyici olduğum eğitim toplantısında edindiğim bilgiye göre İzmir’in Konak ilçesinde bu türden toplam 5 sandık kurulmuştur. Her bir sandıkta ise en fazla 21 seçmen bulunmaktadır. Sabit sandıklarda olduğu gibi bu sandıklarda da Sandık Kurulu oluşturulacaktır. Sandıklar sandık kurulları ve müşahitlerin gözetiminde ilgili adreslere götürülerek sandığa kayıtlı seçmenlere oy kullandıracaktır. Ayrıca, bu sandıkların her birisi sabit sandıklardan birisiyle ilişkilendirilecek ve oy verme işleminin bitişi, sandıkların açılışı ve oy sayımı ilişkilendirilmiş sandık üzerinden gerçekleştirilecektir. Sandık ve seçmen sayısı az olsa da kötüye kullanıma açık bu sandıkların da yakından izlenmesi görevi duyarlı yurttaşları beklemektedir.

İTTİFAK(LAR)

Bu seçimlerde tanışacağımız bir başka ilk seçim ittifaklarının yasal çerçevede yaşama geçirilecek olmasıdır. Bilindiği gibi CUMHUR ve MİLLET İTTİFAKI adı altında iki yapılanma oy pusulalarında karşımıza çıkacaktır.

Evet/Tercih mührü partiye ait alana basıldığında eskiden olduğu gibi verilen oy sayılırken ilgili partiye yazılacaktır. Ancak, ittifak çatısı altındaki birden fazla partiye ya da partiler dışında İTTİFAK alanına basılan oylar ittifakın sayılacaktır. İttifak oyları ittifak partilerine o sandıkta aldıkları oy oranında dağıtılacaktır. Parti/İttifak tercihleri konusunda yanlışa düşülmemesi bakımından önemli ayrıntı olduğu kesindir. Özellikle, seçmenlerin bu konuda bilgilendirilmelerinde ve eğitilmelerinde yarar olduğu kesindir.