İzmir’in metropol ilçesi Bornova’daki Yeşilova Höyüğü buluntuları ilçenin ve dolayısı ile de kentin tarihini günümüzden 8500 yıl geriye götürdü. Anadolu yarımadası mucizenin sıradanlaştığı bir coğrafya olduğuna göre şimdilik demekte yarar var. Her an daha da geriye gidebilir kentin tarihi.
Yeşilova Höyüğü kazıları Ege Üniversitesi tarafından yapılmış 2005’ten başlayarak. İzmir Büyükşehir ve Bornova belediyeleri ile Kültür Bakanlığı’nın katkıları unutulmamalı.
Yüce anısına saygıyla…
Tıp öğrenimi gördüğüm Ege Tıp Hastanesi’ne kuş uçuşu birkaç yüz metre, şu anda çalışmakta olduğum kuruma yine kuş uçuşu birkaç kilometre uzaklıkta konuşlu Yeşilova Höyüğü’ne gelmek için epeyce gün saydık. Yurtdışından konuklarımıza göstermek bahanesiyle kendimiz de görmüş olduk.
İzmir tarih boyunca gerçekleşmiş üç yerleşim alanıyla tanımlanır. Yeşilova bu tanımı da değiştirmiş oldu. Üçlemenin oldukça öncesine tarihlenen yeni bir halka eklenmiş oldu zincire böylece.
Çevredeki yerleşimler Yeşilova çevresindeki diğer höyüklerin üzerinde yer aldığı için kazılmaları olası gözükmüyor. Forum AVM karşısındaki Yassıtepe villaların kurbanı olmuş durumda. Yakındaki höyüklerden bir diğeri Bornova Anadolu Lisesi altında sonsuza dek karanlıkta kalacak. Başlangıçta var olan destekçilerin günümüzde yerinde yeller esiyor demek doğru olur. Hatta, bugünkü höyük alanının mülkiyetini elinde tutan şirket uzun süre köstek bile olmuş insanlık tarihinin bu önemli sayfasının günyüzü görmesine.
Resmi olarak müze unvanı taşımasa da müze niteliğindeki Yeşilova Höyüğü’nde sergilenen buluntuların hiç birisi özgünleri değil. İmitasyonlar sergilenirken özgünlerin müze depolarında beklediğini öğreniyoruz.
Yılda yaklaşık 25 bin ziyaretçi çeken Yeşilova Höyüğü’nde ziyaretçilerin el üstünde tutulduğunu görüyoruz. Müzelerde bile rastlanmayacak şekilde karşılanıyoruz. Yeri gelmişken paylaşalım. Müzeye giriş bedeli olarak kişi başına bir adet atık pil getirmeniz yeterli. Daha ilk adımda sıradışı bir uygulamayla karşılaşmak şaşırtıcı olduğu kadar gurur verici.
Arkeolog rehberliğinde bir saatlik anlatımlı izlenceye katılıyoruz. İlgi çekici bilgiler edinirken sorularımızın karşılık bulması da hoşumuza gitti. Taş Devri hemşehrilerimizle tanışmak heyecan vericiydi. Bundan 8500 yıl önce Anadolu topraklarında dolaşan parsla karşılaşınca hüzünle karışık duygulandık.
Avcı toplayıcı atalarımızın yerleşik düzene ilk adımı olarak algılanabilecek Yeşilova yerleşimini insanlık tarihinin önemli köşe taşlarından birisi olarak da nitelemek olası.
O zamandan kalma çekirdekler İzmirli atalarımızın üzüm yetiştirdiğinin ve elbette şarap ürettiğinin bugüne ulaşan kanıtları.
Dokumacılık ve çarksız da olsa çanak-çömlekçilik yapan yerleşimcilerden bizlere kalan yalnızca kullandıkları nesnelerden daha fazlası değil.
Sergilenenler özgün nesneler olmasalar da oldukça başarılı imitasyonlar.
Yakındaki otoyoldan geçen taşıtların uğultusuna cilalı taş devrinin büyüleyici dinginliği, yerleşkenin yanı başına dek sokulan günümüz yapılarının oluşturduğu karmaşık görünüme taş devrinin yalınlığı karışıyor.
Daha fazlasını Yeşilova Höyüğü’ne birkaç saat ayırarak yaşayabilirsiniz…
Yeşilova Höyüğü sizi bekliyor…
Bu güzel yaratı ödülü hak ediyor…
Ceyhun Balcı
cumhuriyetciyorum 
Yorum bırakın