Türkiye’nin dört bir yanından gelen haberler dehşet verici! Sahte içkiden zehirlenmeye bağlı ölümler basında sıradan olgular gibi yer alıyor. Oysa, bu korkunç durumun özendirildiğini söylemek hiç de abartı olmaz.
Türkiye’yi yönetenlerin alkol ve sigaraya yönelik dışlayıcı tutumu ortada. Hatta, denebilir ki, bu tutum toplumun pek çok kesiminden destek bulmaktadır. İktidarla benzeşik olmayan odakların bile bu karşıtlığa en azından ses çıkarmadıkları söylenebilir.
Hem sigara hem alkol toplumsal sağlık sorunlarının yanı sıra ekonomik sorunlara ve özellikle de alkol suça kaynaklık eden olaylara fırsat verebilmektedir. İktidarın bu ikiliye yönelik geleneksel karşıtlığı dinsel temelli olsa da, her iki ürünün satışından sağlanan vergi gelirlerinin de devlet maliyesinin başındakileri hoşnut kıldığı kesindir.
Özellikle tütün kullanımına yönelik yasaklamalar ve vergi yükü aracılığıyla yapılan eder ayarlamaları tütün kullanımına ilişkin oranları başlarda biraz olsun azaltmış olsa da; tütün endüstrisine yönelik yaptırımların tanıtım kısıtlamasıyla sınırlı kalması sonucu tütün kullanım oranlarında beklenen düşüş bir türlü gerçekleşememektedir. Hatta, tütün ürünlerindeki eder artışı son yıllarda sarma sigara kullanımında patlamaya bile yol açmıştır.
Alkolde de benzer şekilde tanıtım kısıtlamaları ve vergi yükünü artırma yoluna gidilmiştir. Buna bağlı olarak, artan alkolü içki ederleri kaçak içki üretiminin artması doğal sonucuna yol açmıştır.
Geçtiğimiz yılarda bitkisel bazlı etil alkole erişim söz konusuyken bunun da önüne geçilmiştir. Bu uygulamanın kaçak içki üreticilerinin ekmeğine yağ sürmesi kaçınılmaz olmuştur.
Kaçak içki yalnızca vergi yitimine değil can yitimine de yol açmaya başladı. Çok daha ucuz ve erişilebilir olan metanol kaçak içkinin temel öğesi olunca katliama eşdeğer çoklu ölümler yaşanmaya başlamıştır.
Geçtiğimiz yıllarda turistik kuruluşlarda bile rastlanan kaçak içki tüketiminin son zamanlarda Anadolu’nun hemen her köşesinde bir kazanç aracına dönüştüğü anlaşılıyor.
Bir kaçak içki üreticisinin çok da zahmete girmeksizin yüzey temizleyicisini bile bu amaçla kullandığı işitildi.
Hiç kuşkusuz devlet, vatandaşlarının alkol ve sigaraya erişimi konusunda kimi düzenlemeler yapabilir. Yapmalıdır da!
Ancak, bu yapılırken patlama yapması beklenen kaçak üretimle de gereğince mücadele edilmelidir. Alkol gibi endüstriyel bir sıvının ortamda ulu orta bulunabiliyor oluşu, içkiyle uzaktan yakından ilintisi olmayan alkol türlerinin kötü niyetlilerce kolaylıkla bulunabiliyor olması düşündürücüdür.
Ciddi ve çağdaş bir devletin tütün ve alkole erişimi kısıtlarken yeraltında oluşan alkol üretimi karşısında kayıtsız kalması aklın alabileceği bir durum olmasa gerektir.
Yasal içkiyle kaçak içki arasındaki eder makası bu denli açıldığında bugün yaşananları öngörebilmek en temel devlet aklı olmalıydı. Kaçak içkiye karıştırılması olası ölümcül alkol türlerinin sıkı bir şekilde izlenmesi ve ortamda kolayca dolaşmasına izin verilmemesi gerekirdi.
“Zıkkımlanmasalardı ölmezlerdi!” türünden aklın, vicdanın ve insafın kabul etmeyeceği sığlıkta kimi düşünceler birilerinin aklından çıkmıyor olabilir. Ama, devlet ciddiyeti ve yönetimi bu tür sığlıklardan uzak durulmasını da gerektirir.
Onlarca can kaybına neden olan ve arkasının geleceği kestirilebilecek bu toplum sağlığı sorunu karşısında başta devletin başındakiler olmak üzere herkesin düşünmesi ve gereğini ivedilikle yapmasının tam da zamanıdır.
Tütün ve alkol başta olmak üzere bağımlılıkla mücadelede yasaklamanın ve eder ayarlamalarının yeri olduğu kuşkusuzdur. Ancak, mücadeleyi salt bu ikiliye bırakmak da başarı sağlamaya yetmeyecektir. Bağımlılıkla mücadele uzun soluklu bir süreçtir. Başka pek çok bileşeni ve etkeni olduğu akıldan çıkartılmamalıdır.
Alkol ve tütünü sınırlamak filmlerde buzlama yapmak kadar kolay bir iş değildir.
Masa başında alınan kolay kararlara zorlarının eklenmesi kaçınılmaz gerekliliktir.
Tersi durumda alkolle sınavda sınıfta kalmamız kaçınılmaz olacaktır!
Ceyhun Balcı, 13.10.2020
cumhuriyetciyorum 
Yorum bırakın