Mustafa Kemal Atatürk!

Mustafa İsmet İnönü!

Birisi TEK diğeri İKİNCİ ADAM!

Osmanlı’nın son döneminde başlayan ikilinin tanışıklığı doğallıkla çöküş yıllarına tanıklık eder.

İmparatorluğun yıkıntıları üzerindeki Kurtuluş Savaşı, Cumhuriyet’in kuruluşu, Devrimler derken genç Cumhuriyet’in çalkantılı ve karmaşalı yılları!

Dostlukları kimi zaman görüş ayrılıklarının etkisiyle sarsılsa da hiç ama hiç sonlanmadı.

Atatürk-İnönü ilişkilerindeki bu ayrıntılardan yararlanarak gerçeklerle uzaktan yakından ilintisi olmayan kitapların bile yazıldığı oldu! Üretilen asılsız söylentilerin niceliği ise sayıları belirlenemeyecek kadar çoktu.

Yazgı birliğiyle bir araya gelen ikiliyi etle tırnağa ya da bir elmanın iki yarısına benzetmek hata olmaz.

Her ne kadar durum böyle olsa da her ikisi farklı kişiliklerdi.

Atatürk çok daha köktenci ve kısa sürede sonuca gitme yanlısıyken, İnönü biraz daha bürokratik kişilikli ve buna bağlı olarak çevresindeki bürokratların etkisi altında kalma eğilimindedir. İnönü bu eğiliminin doğal gereğince daha sağlamcı bir tutumu benimser devlet yönetiminde olduğu sürece. Anlaşmazlıklarının ekonomik yatırımlar ve kararlar üzerinde odaklandığı söylenebilir.

İnönü’nün öz kardeşine ait kömür işletmelerinin devletleştirilmesi konusundaki ödünsüz ve ikilemsiz davranışı dürüstlüğüne ilişkin sayısız örnekten yalnızca birisidir.

Tüm bu farklılıklarına karşılık hem Atatürk hem İnönü vatanseverlik konusunda şaşmaz bir uzlaşı içindedirler.

Kurtuluş Savaşı’nın verilmesi, Cumhuriyet’in ilânı ve Devrimler konusunda Atatürk’le görüş ayrılığına düşen pek çok kişinin tersine İnönü Ata’sını hiçbir şekilde yalnız bırakmamıştır.

İnönü’nün bir diğer özelliği, Atatürk’e doğrudan saldırma cesareti gösteremeyenlerin boy hedefi olmasıdır.

“İki Mustafa’yla” ilgili daha fazlasını bilmek isterseniz :