Adının önünde rahip yazan Andrew Brunson’ı bilmeyen olmasa gerektir. Yakın tarihte yaşanmış olan Türkiye-ABD krizinde başrol oynamıştır. Sınırdışı edilmişken, 15 Temmuz darbe girişimiyle ilgili olarak yeniden gözaltına alınmış, tutuklanmış ve 35 yıl hapis istemiyle yargılanmıştır. İçişlerimize karışmış olma olasılığı bulunan bu kişinin durumu ABD Başkanı Trump tarafından yakından izlenmiştir.

Kimse Türk Yargısı’na ayar veremez dediğimiz sırada Trump’ın “Türk ekonomisini yerle bir ederim”  çıkışı sonrasında yargılama aceleyle sonlandırılmış, göstermelik ceza verilmiş ve tutuklu kaldığı süre göz önüne alınarak salıverilmiştir. Kişi anında ABD’ye, hem de özel uçakla götürülmüştür.

Gazeteci Deniz Yücel. Adına aldanmayın. Almanya vatandaşıdır. Yakın tarihte Türkiye-Almanya arasında yaşanan krizin adı olmuştur. Suçlamalar yenilir yutulur türden değildir. Bizler, Türk Yargısı’na ayar verilemeyeceğini sanıp duralım. Her ne olduysa bir gün ansızın salıverilmiştir. Almanya Şansölyesi’nin bile çoğunlukla tercih etmediği yolla, özel uçakla Almanya’ya götürülmüştür.

Yakın tarihten iki örnek hiç de kıvanç duyacağımız şekilde sonuçlanmamıştır. Onur ve gurur kırıcı olduğu bile söylenebilir.

Her iki durumda da Türk Yargısı’na ayar verilmiş olduğunu üzülerek izledik.

Kahramanları ve içeriği farklı gibi görünse de Elçiler Krizi pek çoğumuza “biz bu filmi görmüştük” dedirtmiş olmalı!

Hemen vurgulamakta yarar var!

On büyükelçinin ABD önderliğinde bir araya gelerek Osman Kavala üzerinden Türk Yargısı’na buyruk verme girişimi elbette kabul edilir gibi değildir. Böylesi keskin ve kabul edilemez gelişmenin ustaca yönetilmeye gereksinimi olduğu da kuşkusuzdur.

Elçilerin biz yaptığımızdan kuşku duymuyoruz, özür dilemiyoruz anlamına gelen açıklamalarını fırsat bilip “geri adım atıldı” savıyla geri adım atan ülkemiz yönetimi onur ve gurur kırıklığı yaratmıştır.

Anlaşıldığı kadarı ile diplomasiyi ve uluslararası ilişkileri incelik yerine kabalık temelinde yükseltmeye iyiden iyiye alışmış görünen iktidar bu kez de bir çuval inciri berbat etmekten geri durmamıştır.

Bu kadar kısa zaman aralığında yaşanan üçlü krizin bir kez daha Türkiye’nin gururunu kıracak şekilde sonuçlanmış olması yukarıdaki yargımızın biricik dayanağıdır.

“Persona non Grata” (İstenmeyen Kişi) seçeneği sık kullanılmasa da uluslararası ilişkilerde kendisine yer bulabilen köşeli bir uygulama. Olur olmaz şekilde dile getirilmemesi gerekirdi. Bu yol uygulanacaksa yapacağız demek yerine yaptık denmesi çok daha doğru olurdu. Başka deyişle, Türk ve dünya kamuoyu bu kararı yaşama geçtikten sonra ve hatta elçiler Türkiye’den ayrılırkenki görüntüleriyle öğrenmeliydi.

Yukarıdaki tümceleri okuyanlar “sen ne diyorsun” diye tepki gösterebilir. Haksız da sayılmazlar.

Birkaç yıl önce “ekonominizi yerle bir ederim” çıkışına karşı yelkenleri suya indiren, Almanya’ya arada geçen konuşmayı bilmesek de yargıladığı gazeteciyi kolayca teslim eden bir yönetim “istenmeyen kişi” uygulamasında ne denli kararlı olabilirdi?

Sorun da burada düğümleniyor.

Amerikan doları 10 liraya merdiven dayamışken, Avro alıp başını gitmişken, kırılganlığını sağır sultanın duyduğu ekonomi bu haldeyken ülkemiz tek adamının yerine getir(e)meyeceği söylemi dile getirmesi en azından taktik hata olarak geçecektir tarihe.

Yazıya konu ettiğimiz üçlü beceriksizliğin bir şekilde unutulması olasıdır. Ancak, bu gerekçeyle emperyal devletlere verilen kozun büyüklüğü anlaşıldığında bundan böyle başımıza ne zaman neyin geleceğini kestirmemiz hiç kolay olmayacaktır.

Türkiye iyi yönetilmiyor.

Geçmişte de ülkemizin iyi yönetilmediği zamanlar olduğunu anımsıyoruz. Ancak, hiç olmazsa dış ilişkilerde bu denli olumsuzluk ve savrukluk yaşanmıyordu.

Dışişleri ve uluslararası ilişkiler gündelik siyasetin kabalığına konu edildiğinde benzeri dertlerin başımızdan eksik olmayacağını öngörmek hiç zor değil.

Cumhuriyet’i yıkmaya ant içmişlerin kabalığı, öngörüsüzlüğü ve özensizliği başımızı daha epeyce ağrıtacağa benziyor.