cumhuriyetciyorum

Ata’ya saygısızlık yapan, yaptığını da görselleştirip paylaşan 17 yaşındaki genç tutuklanmış. Yaptığı yanına kazanç kalmasın diyenler çıkabilir. Bu ve benzeri gelişmelerde “nedensellik” ilişkisi gibi zorlu bir işe soyunmak yerine “oh olsun” demek de bir seçenektir.

Kolaycılığın alıcısı boldur.

Bu gelişmeye şaşıracaklar da çıkacaktır.

Öyle ya!

İktidarda siyasi İslam varken, yaman çelişki değil midir Ata’ya saygısızlığın yaptırımla karşılaşması.

Her gün her fırsatta Ata’ya, en büyük yapıtına ve onu anımsatan her şeye acımasızca, insafsızca ve ahlâksızca saldıranların on yedi yaşında bir gencin tutuklanmasından yola çıkarak “görüyorsunuz, biz de Atatürk’e sagısızlık karşılıksız kalmıyor”  demelerine şaşırılmaz.

Yere düşüp de avucunda bir avuç toprakla ayağa kalkmayı hüner edinmişlerin akla gelebilecek her yolu, yöntemi kullanmaları beklenen davranıştır.

Ata’ya saygısızlık kırmızı çizgimiz olsa da, sağduyulu olmamıza, nedensellik ilişkisi kurmamıza engel olmamalı.

Öfkemizi doyurmak için “iyi olmuş” demek yerine biraz çözümleme.

Küresel ölçekli bir iklim krizinden söz edildiği gibi ulusal ölçekli bir sosyoekonomik ve siyasal iklim krizi yaşadığımız su götürmez gerçektir.

On yedi yaşındaki bir gencin milletini kurtaran, ülke kuran ve bununla yetinmeyip milletinin çağdaş ve başı dik bir yaşam sürmesini sağlayan yüce kişiliğe saygısızlığı kabul edilebilir olmasa da anlaşılmayı gerektirir.

Kimilerine göre 10 Kasım 1938’de başlayan karşıdevrim kesintisiz sürmüştür.

Bence karşıdevrimin ilk köşe taşı 16 Haziran 1950’de dikilmiştir. Çok partili yaşama adım atıldığı savlanan, demokrasinin ülkemize geldiği gün olarak da belletilen 14 Mayıs 1950’den 32 gün sonra “Arapçalaştırılan ezan” yazılıdır bu köşe taşının üzerinde.

O günden bu yana irili ufaklı, önemli önemsiz sayısız karşıdevrim eylemi yaşama geçirildi. Hemen tümünün arkasındaki ana güç olarak millete gönderme yapıldı.

Cumhurbaşkanı’nın başbakanlığı sırasındaki şu sözleri yabana atılamaz!

“Millet isterse lâiklik, maiklik kalmaz!”

On yedi yaşındaki kurbana ödetilen diyetle Ata’ya saygı diriltilemez. Böyle beklentisi olanlar da, bu gencin başına gelenlere odaklanarak önemli ayrıntıları atlayanlar da bu olumsuzlukta pay ve sorumluluk sahibi olacaktır.

Hiç unutmuyorum!

Zamanın başbakanının geçtiği sırada evinin balkonundan ayakkabı kutusu gösteren bir kadın bile yargıç karşısına çıkartılmıştı Türkiye’de. Kısa süreli de olsa tutuklandığını anımsıyorum.

Henüz erişkin olmamış, başka deyişle büyümesini, fiziksel ve psikolojik gelişmesini tamamlamamış on yedi yaşındaki gencin tutuklanması hiç olmazsa düşünmemizi sağlamalıdır.

Bir de şunlar sorulmalı!

Bu genç nasıl bir ortamda dünyaya geldi?

Bu genç nasıl bir tarlada boy verdi?

Bu genç/çocuk hangi psikolojik dürtülerle böylesi bir saygısızlığın gözü pek öznesine dönüşebildi.

Aile, çevre ve elbette bireyleri şekillendirmekle ödevli devlet!

Her birisi sorgulanmaya değer sorumluluğa sahiptir.

Çok önemli ve vicdana sığmaz saygısızlığın sorumluluğunu tüm etkenleri göz ardı ederek 17 yaşında bir çocuğa yüklemek akla ve yaşamın olağan akışına uygun olamaz.

On yedi yaşındaki gençten önce sorgulanması gerekenleri bir yana bırakıp onu tutuklayan dizgenin olayı “nedensellik” bağlamında irdelmeye niyetli olmadığı anlaşılıyor.

On yedi yaşındaki kurban, Ata’ya ve yapıtına saldırıları görmezden gelen ve çoğu zaman özendirenler için kolay ve bir o kadar kullanışlı bir av olmuştur.

Bu yaştaki insanlar Ata’ya saygısızlık yapabilirler, Cumhurbaşkanı’na eleştiri sınırlarını zorlayan sözler de yöneltebilirler. Bunlara pek çok şey yapılabilir.

Yapılmayacak tek şey tutuklamadır.

Bir milleti ortaklaştıran değerler her geçen gün büyüklerce, hem de bilinçli şekilde aşındırılırsa çocukların ve gençlerin bu olumsuzluktan etkilenmemeleri düşünülebilir mi?

Sayamayacağımız kadar çok büyüğün yaptığına sırt çevirip günah keçisi seçilen gence mi ödetilecek tüm diyet?

Olmaz denen çok şeyin olduğu yerdeki bu örnek olmaz sanılanlara eklenen bir başkası olarak aldı tarihteki yerini.

Kim ne derse desin! Geçmişteki dünyayı kutsamakta kararlı olanların varlığı yadsınmasa da yeni bir dünya kuruluyor.

Yakın geçmişin emperyal şımarıklığı yerini gerçeklere bırakıyor. Bugünün kuşağı yeryüzündeki sayısız değişikliğe tanıklık etme ayrıcalığına sahip olmakla övünebilir.

İnsan türünün doğum yeri olarak kabul gören, tüm dünyaya insan türünü yayan kara Afrika kurulmakta olan yeni dünyanın önemli etkinlik alanıdır günümüzde.

Uzakların keşfiyle başlayan yaklaşık 500 yıllık dönem boyunca yayılmacı devletler dünya düzeninin kurallarını da belirlediler.

Öyle ki, haritalar bile onların çıkarlarına uyacak şekilde çizildi.

Benim kuşağımın ilk, orta, lise atlaslarına konulan haritalar da bu anlayışın ürünüydü.

Yazıya eşlik eden görseller ne demek istediğimi anlatmama yardımcı olacaktır.

Afrika, insan kaynağı her türlü insaf, vicdan ve namustan yoksun şekilde köle olarak kullanılan oylumlu anakara olarak ünlü Flaman haritacı Gerardus Mercator’un haritalarında orantısızca küçültülerek yansıtıldı çizimlere. Gerçeklere değil de masabaşı üretimlere uygundu bu durum.

ABD + ÇİN + HİNDİSTAN bir araya geldiğinde Afrika’ya ancak denk düşüyor.[1]

Sudan-Avrupa karşılaştırması da yeterince etkileyicidir.[2]

Mercator abartısına karşılık koyulaştırılmış alanlar gerçek büyüklüğü göstermektedir.[3]

Kâğıt üstünde sona erse de kölelik bir şekilde sürdürüldü. Afrika, bu yeni köleciliğin de orta yerindeydi. Bu kez yer altı ve yerüstü kaynakları yağmalandı. Oysa, haritalardaki “küçük” Afrika Vahşi Batılı için ucu bucağı belirsiz büyüklükteydi.

Yaklaşık yarım yüzyıl önce sözüm ona bağımsızlığını kazanan irili ufaklı Afrika ülkelerinde yayılmacılar egemen olmayı sürdürdüler. Tıpkı kutsal kitabı verip topraklarını aldıkları gibi bu kez kültürlerini ve paralarını vererek bağımsızlıklarını aldılar kara yazgılı Afrika ülkelerinin.

Örneğin, Batı Afrika’da hatırı sayılır çoklukta ülkede Fransa o ülkelerin parasını basmayı sürdürdü. Kendi kullanmadığı frank oralarda dolaşımda olmayı sürdürdü.

Elbette bununla yetinilmedi.

O ülkelerde kimlerin iktidara geleceği, kimlerin iktidara gelmek şöyle dursun yanından geçemeyeceği yine yayılmacılarca belirlendi. Yeri geldi özgürlük adına darbe bile yapıldı. Buna karşılık antiemperyalist devrimler darbeyle yaftalandı.

Yeni bir dünyanın kurulmakta olduğu günümüzde boyunduruk altındaki sözde bağımsız Afrika ülkelerinin hizadan çıkmaya başladığı görüldü. Son olarak Burkina Faso, Mali ve Nijer’de yaşananlar hizadan çıkışa örneklerdir.

İnsan köklerini barındıran çilekeş Afrika başkaldıran duruşuyla görkemini anımsattı tüm dünyaya.

Kurulmakta olan yeni dünyanın önde gelen oyuncuları Afrika’da sahne almaya başladı.

Dünya devi Çin Afrika’da da başat oyuncu oldu. Kimileri Çin’i de emperyalistlikle suçlasa da kara Afrika Çin’i sevdi. Bu ilişkideki dengeliliği ve karşılıklılığı benimsedi.

Rusya da Afrika’da sahne almaya başladı. Sovyet geçmişi üzerinde yükselen Rusya’nın Afrika’yla ortaklığı daha çok güvenlik paydasında gelişti.

Geçtiğimiz haftalarda St Petrersburg’da Rusya’nın evsahipliğinde 50’yi aşkın Afrika ülkesinin üst düzeyde katılım gösterdiği Rusya-Afrika doruğu toplandı. Çilekeş anakaranın yeni bir yol tutmaya kararlı olduğunun göstergesi sayılabilecek bu etkinlikten kimselerin haberli olmamasını da olağan saymak gerekir. Yerli ve milli hükümetimizin NATO ve AB tutkusu depreşmişken kimselerin buraya bakacak hali yoktu deyip geçelim.

Bir zamanların sağlam Afrika toprağı yayılmacıların ayaklarının altından kaymaya başladı.

Sığ anlayışlı ve dar bakış açılı Türk basını ve akademik çevreleri görmezden gelse de güncel durum budur.

Vahşi Batılı Afrika’nın uranyumunu, kalayını, kobaltını, petrolünü, doğal gazını yağmalayamama tehlikesiyle yüzleşiyor.

Dış kaynaklı bir sitede okuduğum makale de bu durumu doğrular nitelikte bilgiler içermekteydi.

Afrika’nın yeni kurulmakta olan dünyaya uygun düşecek şekilde konumlanması, yayılmacıya sırtını dönmesi birilerini fena halde kaygılandırmışa benziyor.

Bunlara göre yeni dönemde Afrika ortada durmalıymış. Yansızlığa özen göstermeliymiş.

Ekonomisini, siyasetini, ordusunu ve elbette kültürünü yönetemeyecekleri bir Afrika’nın ortaya çıkışı yayılmacının karabasanına denk düşen bir gelişmedir.

Aslında demek istiyorlar ki, Afrika Batı kapısı önünde bağlı olmayı sürdürsün. Yeni kölecilik ve sömürgecilik kesintiye uğramasın!

Kurulmakta olan yeni dünyada Afrika’nın uyanışına tanıklık ederken Cumhuriyet’in 100. Yılında köklerinden kopmuş, nerede duracağını bilemeyen ilgisiz, bilgisiz ve kararsız olmanın yanı sıra Cumhuriyet düşmanlığıyla yanıp tutuşan bir yönetime sahip olmak Türkiye’nin en büyük şanssızlığıdır.

Bu şanssızlığın yeni dünya trenini kaçırmamıza neden olmaması dileğiyle…

---

[1] https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2015/08/18/this-interactive-map-shows-how-wrong-other-maps-are/

[2] https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2015/08/18/this-interactive-map-shows-how-wrong-other-maps-are/

[3] https://www.visualcapitalist.com/mercator-map-true-size-of-countries/

Yazının başlığındaki beyaz zambaklar ülkesinin yerine Avrupa ya da dünyadaki başka pek çok ülke konsa yanlış olmaz.

Beyaz zambaklar ülkesi ya da bilinen adıyla Finlandiya’nın ırkçı seslere kaynaklık etmesi şaşırtıcıdır.

Tarihi boyunca devlet olamamış, İsveç’le Rusya arasında sıkışıp kalmış, bağımsızlığı 100 yaşını henüz geçmiş Finlandiya tüm bu olumsuzluklara eşi benzeri zor bulunur bir gelişmişlikle karşılık vermiş. Beyaz zambaklar ülkesi yarattığı mucizeye eşdeğer başarıyla dünyanın hemen her köşesinden ilgi görmüş, övgü almış.

Finlandiya tüm bu başarıya ikinci dünya savaşını izleyen soğuk savaş döneminin kutuplaştırdığı ortamda erişti. Soğuk savaş boyunca koruduğu tarafsızlığını doğu blokunun yıkılması sonrasındaki çeyrek yüzyıl boyunca da sürdürdü.

Kişi başına 50 bin dolara ulaşan geliriyle hayranlık uyandıran bir gönenç düzeyi yakaladı.

Her türlü ölçüt olumluyken ve zor zamanlarda tarafsızlığını koruyabilmişken Finlandiya’nın NATO’ya üye olma isteği şaşkınlığa yol açtı.

Sığınmacı sorunu bizimle karşılaştırılamayacak denli yüzeyseldir bu huzurlu ve gönençli kuzey ülkesinin. Avrupa’daki diğer ülkelere göre bile bu böyledir.

NATO üyeliğine eşlik eden kimi sesler Finlandiya’daki değişimi anlamamıza yardımcı olabilir.

Son seçimlerde ırkçı eğilimiyle de sivrilen Finler Partisi iktidar ortağı oldu. Bu süreçte bu partiden bakan olan iki kişinin ırkçılık içeren sosyal medya iletileri kamuoyuna yansıdı. Helsingin Sanomat gazetesi bu türden sosyal medya iletilerini kişisel yazışma olmakla birlikte kamuoyunu yakından ilgilendirmesi nedeniyle açıklamakta sakınca görmedi. Hatta, bunu bir kamu görevi olarak algıladığını ifade etme gereği duydu.

Avrupa’da İspanya, İtalya, Fransa ve Almanya başta olmak üzere çok sayıda ülkede ırkçı-ayrımcı siyasetin güç kazandığı bilinmeyen bir durum değil. Finlandiya gibi bir ülkedeki bu türden yükseliş, üzerinde durmayı gerektiren önemde.

Fin siyasetindeki aşırı sağ kabarma ülkenin NATO üyeliği konusundaki istekliliğini de açıklıyor. Aşırı sağın NATO’culuğu anlaşılabilir hiç kuşkusuz. Aşırı sağın yükselişini gören siyasetin diğer oyuncularının NATO konusundaki sessizliği de bu bağlamda değerlendirilebilir. NATO’cu eğilimin aşırı sağ aracılığıyla güç kazanması aşırı sağda yer almayan Fin partilerini de etkisi altına aldı. Bu eğilimin yarattığı güç kaynağından yarar uman diğer partiler NATO kapısına bağlanma eğilimine ya destek verdi. Ya da destek vermese bile kararlı bir NATO karşıtlığı sergilemekten (oy yitirme kaygısıyla) kaçındı.

Bir an için Türkiye’ye dönelim.

Son seçimlerden önce kurtarıcı ve kurucu partinin kapılarını dincilere, gericilere ve liberallere ardına dek açanların bu sözde güçbirliğinden yarar sağlamak şöyle dursun yitime uğradığı gerçeğini anımsayalım.

Seçime mutlaka kazanma parolasıyla giren kurucu partinin ileri gelenlerinin NATO’ya karşı durmak bir yana, Ukrayna’da Batıyla birlikte olalım dediklerini kulaklarımızla işitmedik mi?

Ukrayna demişken, bu eski Sovyet ülkesinin NATO tutkusunun da neonazi eğilimlerin tırmanmasıyla ve Ukrayna yönetimine etkide bulunmasıyla eş zamanlı oluşunu da unutmayalım.

Azak taburu, C 14, sağ sektör: Ukrayna’da Neonazi oluşumlar

Bu koşullar altında Finlandiya’nın NATO üyeliğine onay veren TBMM’de karşı oy bir yana karşıt tek söz işitilmedi.

Avrupa’nın başka ülkelerinde olduğu gibi Finlandiya’da da tutkulu NATO’culuk yapmasalar da sessiz kalarak NATO’ya onay verenler iktidarda kalamadılar. Daha çok magazin yanıyla ilgi alanımızda olan Finlandiya’nın alımlı başbakanı Sanna Marin edilgen NATO’culuk tutumuna karşın (etkin NATO’culuk yaptığını söyleyenler abartmış olmazlar) iktidarını koruyamadı. Her ne kadar bizim TBMM’mizde NATO’ya karşı tek ses çıkmamasıyla karşılaştırıldığında Fin parlamentosunda NATO karşıtı 8 NATO karşıtı oy gözükse de Fin geleneği göz önüne alındığında bu sayının da acınacak bir sayısal gerçekliğe denk düştüğü açıktır.

Bugün Ukrayna’da sürmekte olan savaş elbette azımsanmayacak ilgiye odak oluşturmaktadır. Bu ilgiyi sürdürmek koşuluyla Ukrayna siyasetinde ağırlık kazanan Neo Nazi eğilimler anlaşılmadan ne Ukrayna’nın ne de Finlandiya ve başka bir Avrupa ülkesinin NATO tutkusu sağlıklı şekilde değerlendirilemez.

Irkçılığın, ayrımcılığın yükseldiği yerde faşizmin varlığından kuşku duyulamaz. NATO’culuk için aranıp da bulunamayacak bir beslenme ve gelişme ortamı sunar bu saydıklarımız.

Gönencini başkalarıyla paylaşmaktan kaçınarak ırkçılık çizgisine düşenlerin NATO harcamaları üzerinden gelişmesi kaçınılmaz gönenç yitimini aklına bile getirmemesi ilginç bir başka nokta olsa gerektir.

Ülkenin adından bağımsız olarak NATO’culuk eğiliminin hemen her yerde sağcılıkla ve özellikle de neo naziliğe varan aşırılıkla kolkola olduğu açık gerçektir.

Sol maskeli NATO’culuk da güncel gerçek olmakla birlikte NATO’nun temel besiyeri sağ siyasettir.

Almanya örneğinden yola çıkarak bir yanılgıya düşmemekte de yarar var. Bugün Almanya’da iktidarda olan sosyal demokratlar Amerikancılıkta sınır tanımıyorlar. Ayrıca, hiç kimselerin Amerikancılık konusunda Alman yeşiller partisinin eline su dökemeyeceği de güncel gerçektir.

İyice sağcılaşan ve sığlaşan TBMM’den İsveç’in NATO üyeliğine dişe dokunur bir karşı çıkış gerçekçi beklenti olamaz. Türkiye’de de sol görünümlülerin sağcılaştığı, gericileştiği gerçeği anımsandığında gerçek tüm yalınlığıyla gözlerimizin önüne serilmiş olur.

Sonuçta yazının başlığındaki sayıklama nitelemesini ırkçı-ayrımcı korolar olarak değiştirmek hiç de abartılı olmayacaktır.