cumhuriyetciyorum

SARAYSIZ BAŞKAN TÜRKİYE’DE
Saraylı Başkan’ın karşısına Saraysız Başkan’la çıkmak kötü bir fikir değildi. Zamanlama seçimle örtüşünce ve arzulanan sonuç da alınamayınca bu önemli konuğun gölgede kalması kaçınılmaz oldu!
Eski Uruguay Devlet Başkanı Jose Mujica CHP’nin konuğu olarak Türkiye’de!
Yeryüzündeki önemli çelişkilerden birisi böylelikle kamuoyu gündemine taşınmış oldu!
Bizim Saraylı Başkan birkaç bin kişi çevresinde etten duvar örmedikçe sokağa adım atmazken; Saraysız Başkan iki polis ve üç bacaklı köpeği Manuela ile kuş uçmaz, kervan geçmez bir yerdeki barakada yaşayabiliyor. Dahası bu yaşamıyla gurur duyabiliyor.
Mujica’nın İzmir programına göz atınca aklımdan geçenleri paylaşmakta yarar gördüm!
Karşılama, kahvaltı, yemek, Kemeraltı kent gezisi ve Efes ziyaretlerine diyecek yok! Bu akşam (4 Kasım) Ahmet Adnan Saygun’daki konuşması da kuşkusuz ilgi çekici olacaktır. Ama, bu konuşmayı kimler izleyecektir? Mujica’yı görmeden tanıyanlar dolduracaktır izleyici koltuklarını. Bir bakıma körler, sağırlar ağırlaması yaşanacaktır. Bu da gereklidir denebilir!
Programa bir şey daha eklenebilir miydi?
Saraylı Başkan’a aşkla bağlı olanlarla buluşturulabilse de, Saraysız Başkan Mujica doğrudan onlarla temas kursa, onu tanımayanlara tanıtılsa biraz daha yarar sağlanabilir miydi bu ziyaretten! Kuşku duyulmasın ki; Mujica gibi bir alçakgönüllülük simgesi de büyük hoşnutluk duyardı böylesi bir buluşmadan!
Özetle, bilinmeyenleri bilenlere değil de bilmeyenlere öğretmek daha doğru olmaz mıydı?
Ceyhun BALCI

SICAĞI SICAĞINA SEÇİM ÇÖZÜMLEMESİ
Son birkaç seçimde olduğu gibi bu kez de yıkıma uğrayanları teselli etme göreviyle karşı karşıya kaldığımı fark ettim!
Sonuçlar ne olursa olsun Türkiye’de hatırı sayılır bir muhalif damar olduğunun altını çizmekte yarar var! Sorun bu muhalif damarın işlevsel ve etkili bir yola sokulmasıyla ilgilidir.
Dört yılda bir (bu kez olduğu gibi 5 ay arayla) yapılan seçimler aracılığıyla kendisini gösteren sandık fetişizminin aşılması gerekiyor. Birkaç ay önceki seçimde ortaya çıkan tablonun da etkisiyle beklenti çıtası daha da yükselince yıkım ve moral bozukluğu katlanmış oldu!
Sanılanın tersine bu kez sandığa gitmeyenlerin (7 Haziran) AKP’liler olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu kesim sandığa gidip de görevini yerine getirince alışılmış seçim sonuçları tablosu bir seçim aradan sonra yinelenmiş oldu.
Her ne olursa olsun 7 Haziran bir fırsata dönüştürülebilir miydi? Halkın yarıdan fazlası AKP dışı partilere yöneldiğine göre en azından kuramsal olarak bu başarılabilirdi diye düşünmek gerekiyor! Ana muhalefet, AKP ile koalisyona heveslendi. MHP her şeye hayır dedi. HDP ise uzantısı olduğu terör örgütüyle bağlantısını saklama çabası göstermedi. Oysa, üçü bir araya gelip tek maddeli bir protokol ile Türkiye siyasetindeki önemli bir etkeni ortadan kaldırıp kendilerine yer açmayı deneyebilirlerdi. Onlar bunu yapmayınca emanet oylar asıl adrese döndü. Buna eklenen bir önceki sandık küskünlerinin dönüşüyle dün geceki manzara ortaya çıkmış oldu!
Seçimden birkaç gün önce kendisini gösteren bazı gelişmeler bir araya gelemeyen üçlünün bir araya gelebildiğini göstermişti! Atlantik ötesindeki gücün maşası olduğu her şekilde ortaya çıkan cemaatle birlikte saf tutmayı göze alabilen üçlü Türkiye’nin başındaki diğer önemli dertle ilgili tek adım atma denemesinde bile bulunmadı. Bu edilgenlik doğal olarak bu üç partinin seçmenlerini etkiledi. MHP seçmeni aslı varken niye suretine oy vereyim dedi! CHP’nin oy artışı devede kulak kaldı. HDP’nin terörle bağlantısı kesinleşince baraja takılması bile söz konusu oldu! Diğer yandan, HDP’nin AKP karşıtlığı konusundaki içtenliği de sorgulanmaktaydı. Bu konuda da sınıfta kalınca oy yitirmiş oldu!
Türkiye’de AKP’ye karşı çıkacakların bu gibi hatalarını düzeltmeleri öncelikli gerekliliktir.
Bir başka önemli noktaya da değinilmeden geçilmemelidir!
Türkiye’de muhalefeti içtenlikle üstlenecek olan siyasi yapılar sandık fetişizminden sıyrılma göreviyle karşı karşıyadırlar. Bir seçim aradan sonra AKP ile seçim sandığı aracılığıyla başa çıkılamayacağı (bir kez daha) kavranılmış olmalıdır.
Muhalefet etmenin seçim dışında yol ve yöntemleri olduğu anımsanmalıdır!
İnsanlık tarihi bunun örnekleriyle doludur!
Son olarak gözü korkan, umutsuzluk denizinde yüzenlere bir çift söz edilmelidir! Siyaset ortamında yaşanan çılgınlıklar Türkiye ile sınırlı değildir. Fransa’da Sarkozy gibi birini başkanlığa taşıyan, İtalya’da Berlusconi gibi bir çamur deryasını bir değil birkaç kez iktidar yapan anlayış da bizdekinden farklı değildir. Son olarak Nazi toplama ve ölüm kamplarının ülkesi sayılan Polonya’da benzeri bir gelişme yaşanmıştır. Bu yakın tarihi hiç yaşamamış gibi davranan halk yabancı düşmanlığını saklamayan bir parti ve önderi iktidara taşımıştır. Bizdeki fark , buradaki gelişmelerin biraz daha köşeli ve keskin oluşundan kaynaklanan ürküden ibarettir!
Doğru yerde ve ilkede birleşmeyle Türkiye’deki gidişin tersine döndürülmesi olasıdır!

BALKABAĞI VE AŞURE

Özüyle ilintisini yitirmiş bir aşure örneği

Aşure ayındayız! Aşure dağıtma geleneği birkaç gündür İzmir sokaklarına da yansımış durumda.
Her ne kadar ilk aşureyi Nuh peygamberin tufan sonrası elinde kalan ürünlerle yaptığı söylense de; aşure Hüseyin’in Kerbela’da katledilmesiyle ilintili bir Alevi geleneği. Mezhepsel ayrılıkların derin olduğu göz önüne alındığında aşurenin pek çok kesimce benimsenen bir gelenek olduğuna kuşu yok. Gösterişten yoksunluk bu yas ve anma yiyeceğinin önde gelen özelliği.
Günümüzde hemen her alanı etkisi altına alan tüketim çılgınlığı aşureyi de kazanç alanına dönüştürmüş durumda. Elde bulunan, bulunmayan ne varsa aşureye katılıyor. Hatta, bu amaçla hazır paketler bile hazırlanıp tüketime sunuluyor.
CB RTE’nin artık kabak tadı veren bilmem kaçıncı muhtarlar toplantısında balkabağı içinden aşure dağıtımı yapması çağrışıma yol açmasa olmazdı. Bilebildiğim kadarı ile aşurenin bu şekilde dağıtımıyla ilgili bir gelenek, görenek yok.
Ama, balkabağının başkaca gelenek, görenek ve inançlarla yakın ilgisi var!

Birkaç gün sonra Hıristiyanların yoğunlukla yaşadığı ülkelerde “Cadılar Bayramı” kutlanacak. Her yılın 31 Ekim’de Haloween Günü olarak da adlandırılan bu gün boyunca çeşitli etkinlikler yapılır. Sözcük anlamı Kutsal Akşam olan Haloween’ın kökeni pagan Keltlere uzanıyor. Çocukların farklı giysiler içinde kapı kapı dolaşıp “şaka mı şeker mi?” sorusuyla harçlık topladıkları, muziplik yaparak eğlendikleri bu gün son zamanlarda Türkiye’de de tanınmaya başlandığı söylenebilir.
Balkabağı Cadılar Bayramı’nın önde gelen simgesidir. İçi oyularak ve ışıklandırılarak şeytana benzer ikonlar oluşturulur. Böylelikle Cadılar Bayramı’nın baskın süsleme gereci yaratılmış olur. Bu nedenle tonlarca balkabağının çöpe atıldığı da bir gerçektir.
Balkabağı içinden aşure dağıtımı kültürel kirlenmenin ve yozlaşmanın fotoğrafı olarak tarihteki yerini almış oldu. Hem de muhafazakâr olduğunu her fırsatta ileri süren bir (önemli) kişi aracılığıyla.
Yine bu fotoğraf aracılığıyla muhafazakâr olmanın bile bir beceri ve bilgi gerektirdiğini anlamış oluruz. Dinsel görenekler bağlamından kopartılıp gösterişe kurban edildiğinde ironik durumların yaşanabildiğini gören bizlere düşen ise gülmekle ağlamak arasında karar verememektir!

BARO BAŞKANININ KAFA KARIŞIKLIĞI

Diyarbakır Baro Başkanı Tahir ELÇİ, bir televizyon izlencesinde “PKK’yı terör örgütü olarak görmüyorum!” diyerek tartışmanın fitilini ateşlemiş oldu!
“PKK’yı terör örgütü olarak görmüyorum” demek “dünya kendi çevresinde de, güneşin çevresinde dönmediği gibi bir öküzün boynuzları üzerinde durmaktadır” demeye eşdeğer bir durumdur!
Bu akla zarar sözleri bir yana bırakalım!
Türkiye’de terör ve terör örgütü algısı üzerine son birkaç yılda yaşananları anımsarsak baro başkanı da olsa bir vatandaşın bu konudaki kafa karışıklığını anlayabiliriz.
Açılımı başlatan Habur çadır mahkemesi unutacağımız kadar gerilerde kalmadı! Önderlerinin buyruğuyla Türkiye’ye giriş yapan eli kanlı eşkıya davul, zurna ile karşılanırken; yüce Türk yargısı da üzerine düşen görevi fazlasıyla yerine getirerek “barış” uğruna özveride bulunmuş oluyordu!
MİT’le PKK’yı Oslo’da masaya oturtan iklim çok eskilerde göstermemişti kendisini oysa! “Analar ağlamasın!” sözünün rehberliğinde girişilen ve terörden canı yanan topluma yaşadıklarını unutma öğüdü veren sayısız devlet büyüğünün sözleri kulaklarımızdan silinmiş olabilir mi?
Oslo’da edinilen özgüvenle görüşmeler bu kez on binlerce kişinin ölümünden sorumlu İmralı hükümlüsünün mekânında sürdürülmedi mi? Birileri onunla görüşmenin erdemlerini saymakla bitiremezken; başka birileri de İmralı görüşmecisi olabilmek için kırk takla atmaktan geri durabildiler mi?
Tüm bunlar olurken İmralı’daki dışarı çıkmak için gün saymaya başlamıştı bile! Diğer yandan da teröre evlatlarını vermiş olan yığınlar barışa(!) ve Öcalan’ın özgürlüğüne ısınma turlarına çıkartılmıştı!
Hiç unutmam!
Sosyal medya başta olmak üzere tüm basın, yayın ortamlarında PKK’nin İmralı’daki önderine yönelik aşağılayıcı söylemlerde bulunanlara yönelik cadı avı bile başlatılmıştı. Ne de olsa onun da kişilik hakları vardı kimi kendini bilmezlere göre! Bu görünürdeki gerekçeydi! Asıl dert açılımı tereyağından kıl çeker gibi kotarmaktı!
Böylesine şizofrenik bir ortamda Diyarbakır Baro Başkanı’nın kafa karışıklığı olağan bir durum değil midir?
Bana sorarsanız Tahir Elçi’yle aynı görüşte olmam söz konusu bile olamaz! Ama, böylesi iki yüzlü, oynak ve doğrultusu belirsiz koşullar altında ona öfkelenmenin içimden gelmediğini de saklayamam!
24 Temmuz’dan bu yana görevini anımsayan ve o görevin gereğini yerine getirmeye başlayan devlet, kendisini unutturmuş olmasaydı, Tahir Elçi de bu gibi sözler kullanmayı aklından geçirmezdi düşüncesindeyim!
Ceyhun Balcı, 20.10.2015