KİTAP’SIZ!
“Kitapsız insan kör, sağır ve dilsiz gibidir!”
Mustafa Kemal ATATÜRK
Mart ayının son pazartesi günüyle başlayan hafta Türkiye’de 50. Kez Kütüphaneler Haftası olarak kutlanıyor.
Kurucusu sözcüğün tam anlamıyla kitapkurdu olan bir ülke için gecikmeli de olsa anlamlı bir etkinlik! Kitap okuma alışkanlığına gereksinimin üst düzeyde olduğuna da kuşku yok!
Mustafa Kemal Atatürk yaşamı boyunca 3997 (üç bin dokuz yüz doksan yedi) kitap okumuş. Yaşamı savaşlarda, mücadelelerde geçmiş bir insan için inanılması güç bir sayı! Anıt Kabir Derneği yayını olarak okurlara sunulan “Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar” 24 ciltlik dev bir yapıt. Okumakla kalmayan Atatürk edindiği kitapların kenarlarına notlar tutmuş! Özümseyerek okuduğuna kanıttır.
Kitap aşkı, Atatürk’ün ortaçağ karanlığından çıkardığı bir ulusu çağdaş bir devletle buluşturma yolundaki temel itici güçtür. Dünyayı, insanlığı, tarihi, doğayı, uygarlığı bilmektedir. Bildiği hedefe ilerlemesidir aslında Atatürk’ün Cumhuriyet ve Türk Devrimi ile gerçekleştirdikleri!
Osmanlı’nın Gutenberg’in XV. yüzyılda bulduğu bulduğu matbaa ile tanışması için 18. yüzyıl beklenecektir. Yeniden doğan Batı ile Osmanlı arasındaki gelişmişlik farkını da açıklayan bir zaman aralığıdır bu yaklaşık 300 yıllık gecikme.
Cumhuriyet Devrimleri ile sağlanan sıçramanın yeryüzünde eşi, benzeri az görülmüş bir gelişme olduğunun altını çizmek gerekir. Ancak, devrimin kesintiye uğraması ve son 30 yılda karşı devrimin hız kazanması bir kez daha ortaçağa dönüşün yolunu açmıştır.
Bugün Türkiye’de 1118 Halk Kütüphanesi var! Bu sayı Almanya’da 8195, İspanya’da 4164, Fransa’da ise 3410. Bizdeki kütüphanelerin dörtte birine yakınının kapalı olduğunu da eklemekte yarar var!
Geçen yıl sonunda ülkemiz kütüphanelerindeki toplam kitap sayısı 16 milyonu biraz aşkındır. Aynı sayılar Almanya için 143 milyon, İspanya için 69 milyon ve Fransa içinse 169 milyondur.
Kişi başına yıllık kitap harcaması Norveç’te 140 $, AB ülkelerinde ortalama 100 $ iken Türkiye’de yalnızca 5.7 $’dır.
Sayıları iki yüze dayanan üniversitelerimizin kütüphanelerinin toplam bütçesinin Yale Üniversitesi’ninkinden küçük olduğunu eklemekle yetinelim.
Türk insanı okuma engellidir! Toplumu aşağılamaktan çok bir gerçeğin dile getirilmesi olarak algılanmalıdır bu saptama!
Milli Eğitim Bakanlığı’nın yaptığı araştırma sonucuna göre son bir ayda kitap okumamış gençlerin oranı % 61’lerdedir. Aynı zaman aralığında yalnızca bir kitap okuyanların oranı yalnızca % 13’tür.
Kültür Bakanlığı’nın bir araştırmasına göre Japonların % 62’si, Almanların % 48’i düzenli gazete okuru iken bu oran Türklerde yalnızca % 5’tir.
Türkiye’deki 1000’i aşkın kütüphaneye karşılık 570 bin kahvehane bulunduğunu belirtelim. Kahvehaneleri geçmişteki adları olan kıraathane (okuma yeri) ile anmak parlak bir düşünce olabilir gerçekten de!
Gallup’un bir araştırmasına göre kitap okuyanların oranı Japonya’da % 14, ABD’de % 12, Almanya ve Fransa’da % 11 iken Türkiye’de on binde 1 gibi dehşet verici bir dip yapmaktadır!
Daha da kötüsü Türkiye’de böyle bir sorunun yok sayılması ve dolayısı ile de bu önemli sorunun çözümü için eylemsiz kalınmasıdır!
Sayıların da açıkça ortaya koyduğu gibi Türkiye “kitapsız” bir ülkedir. Körler, sağırlar ve dilsizler topluluğudur!
“Kitapsız Türkiye” iç karartıcı ve ürperticidir!
Ceyhun BALCI, 03.04.2014
cumhuriyetciyorum 